فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٦٨ - خواص مقوله اضافه

يعنى برخى از مصاديق اضافه آنستكه اطراف با هم مختلف هستند همچون‌

ابوّت و بنوّت، علّيّت و معلوليّت و بعضى از آن چ نين است كه طرفين با هم متشابه‌

مى‌باشند نظير اخوّت و اخوّت، قرب و قرب.

پ س از آن مى‌افزايند:

مضاف بر جميع اشياء عارض مى‌شود، پ س شيئى نيست كه از اضافه بلكه‌

از اضافات خالى باشد لا اقلّ از علّيّت يا معلوليّت، مخالفت يا مماثلت يا مقابلت‌

بهره و نصيبى دارد حتّى حقتعالى چ ه آنكه براى حضرتش صفات اضافى از قبيل‌

خالقيّت، مبدئيّت، رازقيّت و امثال آن مى‌باشد يعنى اين مفاهيم عنوانيه برايش‌

ثابت مى‌باشند و الّا اضافه جنابش بموجودات اضافه اشراقيّه است، او را بر صفاتش‌

حمد كرده و بواسطه اسمائش تسبيحش مى‌كنيم:

شرح فارسى:

توضيح‌

خواص مقوله اضافه‌

مرحوم مصنّف در اينجا دو خاصيّت براى مقوله اضافه نقل فرموده:

١- از خواصّ اين مقوله آن است كه انعكاس طرفين اضافه لازم است.

و مرحوم خواجه رحمة اللّه عليه در كتاب اساس الاقتباس ص (٤٧) در ذيل‌

همين خاصيّت مى‌فرمايد:

و خاصيّت ديگر مضاف را انعكاس بعضى بر بعضى است بنوعى انعكاس‌

كه خاصّ به اين مقوله باشد چ نان چ ه پ در، پ در پ سر باشد و چ ون عكس كنند پ سر پ سر

فصول الحكمة، شرح فارسى بر منظومه (مبحث الهيات) ؛ ج‌٢ ؛ ص١٠٦٨

ر باشد، و عالم عالم معلوم باشد و معلوم معلوم عالم و متقدّم متقدّم بر متأخّر و متأخّر

متأخّر از متقدّم و در اين مثالات باشد كه بعضى انعكاسات بى‌حروفى باشد چ نانكه‌

در پ در و پ سر و بعضى با حرفى در يك ظرف چ نانكه در عالم و معلوم و بعضى در هر

طرف چ نانكه در متقدّم و متأخّر كه از يك طرف حرفى ديگر است و از ديگر طرف‌

حرفى ديگر.