المحجة البيضاء
(١)
٢ ص
(٢)
٣ ص
(٣)
٣ ص
(٤)
٣ ص
(٥)
٤ ص
(٦)
٤ ص
(٧)
٦ ص
(٨)
٧ ص
(٩)
٧ ص
(١٠)
٨ ص
(١١)
٨ ص
(١٢)
٨ ص
(١٣)
١٠ ص
(١٤)
١١ ص
(١٥)
١٢ ص
(١٦)
١٣ ص
(١٧)
١٤ ص
(١٨)
١٤ ص
(١٩)
١٨ ص
(٢٠)
٢٠ ص
(٢١)
٢٠ ص
(٢٢)
٢١ ص
(٢٣)
٢٢ ص
(٢٤)
٢٥ ص
(٢٥)
٢٦ ص
(٢٦)
٢٧ ص
(٢٧)
٢٧ ص
(٢٨)
٢٨ ص
(٢٩)
٢٩ ص
(٣٠)
٣٢ ص
(٣١)
٣٣ ص
(٣٢)
٣٣ ص
(٣٣)
٣٥ ص
(٣٤)
٣٥ ص
(٣٥)
٣٧ ص
(٣٦)
٣٧ ص
(٣٧)
٤٠ ص
(٣٨)
٤٠ ص
(٣٩)
٤١ ص
(٤٠)
٤١ ص
(٤١)
٤٢ ص
(٤٢)
٤٢ ص
(٤٣)
٤٢ ص
(٤٤)
٤٤ ص
(٤٥)
٤٤ ص
(٤٦)
٤٤ ص
(٤٧)
٤٧ ص
(٤٨)
٤٩ ص
(٤٩)
٥٠ ص
(٥٠)
٥٢ ص
(٥١)
٥٣ ص
(٥٢)
٥٣ ص
(٥٣)
٥٦ ص
(٥٤)
٥٦ ص
(٥٥)
٥٦ ص
(٥٦)
٥٧ ص
(٥٧)
٥٩ ص
(٥٨)
٦٠ ص
(٥٩)
٦٠ ص
(٦٠)
٦٢ ص
(٦١)
٦٢ ص
(٦٢)
٦٢ ص
(٦٣)
٦٣ ص
(٦٤)
٦٣ ص
(٦٥)
٦٤ ص
(٦٦)
٦٤ ص
(٦٧)
٦٧ ص
(٦٨)
٦٧ ص
(٦٩)
٦٩ ص
(٧٠)
٧١ ص
(٧١)
٧٢ ص
(٧٢)
٧٤ ص
(٧٣)
٧٤ ص
(٧٤)
٧٤ ص
(٧٥)
٧٤ ص
(٧٦)
٧٥ ص
(٧٧)
٧٥ ص
(٧٨)
٧٦ ص
(٧٩)
٧٦ ص
(٨٠)
٧٧ ص
(٨١)
٧٧ ص
(٨٢)
٧٧ ص
(٨٣)
٨١ ص
(٨٤)
٨٢ ص
(٨٥)
٨٤ ص
(٨٦)
٨٤ ص
(٨٧)
٨٨ ص
(٨٨)
٨٩ ص
(٨٩)
٩٠ ص
(٩٠)
٩٠ ص
(٩١)
٩٠ ص
(٩٢)
٩٠ ص
(٩٣)
٩٠ ص
(٩٤)
٩١ ص
(٩٥)
٩٢ ص
(٩٦)
٩٢ ص
(٩٧)
٩٤ ص
(٩٨)
٩٤ ص
(٩٩)
٩٥ ص
(١٠٠)
٩٥ ص
(١٠١)
٩٦ ص
(١٠٢)
٩٨ ص
(١٠٣)
٩٨ ص
(١٠٤)
٩٩ ص
(١٠٥)
٩٩ ص
(١٠٦)
٩٩ ص
(١٠٧)
٩٩ ص
(١٠٨)
١٠٠ ص
(١٠٩)
١٠١ ص
(١١٠)
١٠١ ص
(١١١)
١٠١ ص
(١١٢)
١٠٢ ص
(١١٣)
١٠٣ ص
(١١٤)
١٠٥ ص
(١١٥)
١٠٧ ص
(١١٦)
١٠٧ ص
(١١٧)
١٠٩ ص
(١١٨)
١١٣ ص
(١١٩)
١١٨ ص
(١٢٠)
١١٩ ص
(١٢١)
١٢١ ص
(١٢٢)
١٢١ ص
(١٢٣)
١٢٢ ص
(١٢٤)
١٢٥ ص
(١٢٥)
١٢٦ ص
(١٢٦)
١٢٦ ص
(١٢٧)
١٢٧ ص
(١٢٨)
١٢٨ ص
(١٢٩)
١٢٩ ص
(١٣٠)
١٣٠ ص
(١٣١)
١٣٥ ص
(١٣٢)
١٣٧ ص
(١٣٣)
١٣٩ ص
(١٣٤)
١٤٢ ص
(١٣٥)
١٤٥ ص
(١٣٦)
١٤٦ ص
(١٣٧)
١٤٦ ص
(١٣٨)
١٥٢ ص
(١٣٩)
١٥٥ ص
(١٤٠)
١٥٦ ص
(١٤١)
١٥٩ ص
(١٤٢)
١٥٩ ص
(١٤٣)
١٥٩ ص
(١٤٤)
١٦٠ ص
(١٤٥)
١٦٠ ص
(١٤٦)
١٦٠ ص
(١٤٧)
١٦٠ ص
(١٤٨)
١٦٠ ص
(١٤٩)
١٦٠ ص
(١٥٠)
١٦١ ص
(١٥١)
١٦١ ص
(١٥٢)
١٦١ ص
(١٥٣)
١٦١ ص
(١٥٤)
١٦١ ص
(١٥٥)
١٦١ ص
(١٥٦)
١٦١ ص
(١٥٧)
١٦٢ ص
(١٥٨)
١٦٢ ص
(١٥٩)
١٦٢ ص
(١٦٠)
١٦٢ ص
(١٦١)
١٦٢ ص
(١٦٢)
١٦٢ ص
(١٦٣)
١٦٢ ص
(١٦٤)
١٦٣ ص
(١٦٥)
١٦٣ ص
(١٦٦)
١٦٣ ص
(١٦٧)
١٦٣ ص
(١٦٨)
١٦٤ ص
(١٦٩)
١٦٤ ص
(١٧٠)
١٦٤ ص
(١٧١)
١٦٥ ص
(١٧٢)
١٦٥ ص
(١٧٣)
١٦٦ ص
(١٧٤)
١٦٦ ص
(١٧٥)
١٦٦ ص
(١٧٦)
١٦٦ ص
(١٧٧)
١٦٦ ص
(١٧٨)
١٦٧ ص
(١٧٩)
١٦٧ ص
(١٨٠)
١٦٨ ص
(١٨١)
١٦٨ ص
(١٨٢)
١٦٨ ص
(١٨٣)
١٦٩ ص
(١٨٤)
١٦٩ ص
(١٨٥)
١٦٩ ص
(١٨٦)
١٦٩ ص
(١٨٧)
١٦٩ ص
(١٨٨)
١٧٠ ص
(١٨٩)
١٧١ ص
(١٩٠)
١٧٣ ص
(١٩١)
١٧٦ ص
(١٩٢)
١٧٨ ص
(١٩٣)
١٨١ ص
(١٩٤)
١٨٣ ص
(١٩٥)
١٨٤ ص
(١٩٦)
١٨٧ ص
(١٩٧)
١٨٨ ص
(١٩٨)
١٨٩ ص
(١٩٩)
١٨٩ ص
(٢٠٠)
١٨٩ ص
(٢٠١)
١٩٠ ص
(٢٠٢)
١٩١ ص
(٢٠٣)
١٩١ ص
(٢٠٤)
١٩٢ ص
(٢٠٥)
١٩٣ ص
(٢٠٦)
١٩٣ ص
(٢٠٧)
١٩٤ ص
(٢٠٨)
١٩٤ ص
(٢٠٩)
١٩٥ ص
(٢١٠)
١٩٦ ص
(٢١١)
١٩٦ ص
(٢١٢)
١٩٨ ص
(٢١٣)
١٩٨ ص
(٢١٤)
١٩٨ ص
(٢١٥)
١٩٩ ص
(٢١٦)
١٩٩ ص
(٢١٧)
٢٠٠ ص
(٢١٨)
٢٠٠ ص
(٢١٩)
٢٠٠ ص
(٢٢٠)
٢٠٠ ص
(٢٢١)
٢٠١ ص
(٢٢٢)
٢٠٢ ص
(٢٢٣)
٢٠٢ ص
(٢٢٤)
٢٠٢ ص
(٢٢٥)
٢٠٣ ص
(٢٢٦)
٢٠٣ ص
(٢٢٧)
٢٠٣ ص
(٢٢٨)
٢٠٤ ص
(٢٢٩)
٢٠٤ ص
(٢٣٠)
٢٠٤ ص
(٢٣١)
٢٠٥ ص
(٢٣٢)
٢٠٦ ص
(٢٣٣)
٢٠٧ ص
(٢٣٤)
٢٠٩ ص
(٢٣٥)
٢١٠ ص
(٢٣٦)
٢١٠ ص
(٢٣٧)
٢١١ ص
(٢٣٨)
٢١٧ ص
(٢٣٩)
٢١٩ ص
(٢٤٠)
٢١٩ ص
(٢٤١)
٢٢٢ ص
(٢٤٢)
٢٢٣ ص
(٢٤٣)
٢٢٣ ص
(٢٤٤)
٢٢٤ ص
(٢٤٥)
٢٢٥ ص
(٢٤٦)
٢٢٦ ص
(٢٤٧)
٢٢٧ ص
(٢٤٨)
٢٢٩ ص
(٢٤٩)
٢٣١ ص
(٢٥٠)
٢٣٤ ص
(٢٥١)
٢٣٤ ص
(٢٥٢)
٢٣٦ ص
(٢٥٣)
٢٣٦ ص
(٢٥٤)
٢٣٧ ص
(٢٥٥)
٢٣٨ ص
(٢٥٦)
٢٤١ ص
(٢٥٧)
٢٤٣ ص
(٢٥٨)
٢٤٤ ص
(٢٥٩)
٢٤٧ ص
(٢٦٠)
٢٤٨ ص
(٢٦١)
٢٤٩ ص
(٢٦٢)
٢٥٠ ص
(٢٦٣)
٢٦٠ ص
(٢٦٤)
٢٦٥ ص
(٢٦٥)
٢٦٦ ص
(٢٦٦)
٢٦٩ ص
(٢٦٧)
٢٧١ ص
(٢٦٨)
٢٧٤ ص
(٢٦٩)
٢٧٧ ص
(٢٧٠)
٢٨٢ ص
(٢٧١)
٢٨٢ ص
(٢٧٢)
٢٨٥ ص
(٢٧٣)
٢٨٥ ص
(٢٧٤)
٢٨٧ ص
(٢٧٥)
٢٨٨ ص
(٢٧٦)
٢٩١ ص
(٢٧٧)
٢٩٢ ص
(٢٧٨)
٢٩٣ ص
(٢٧٩)
٢٩٤ ص
(٢٨٠)
٢٩٤ ص
(٢٨١)
٢٩٦ ص
(٢٨٢)
٢٩٨ ص
(٢٨٣)
٣٠٠ ص
(٢٨٤)
٣٠١ ص
(٢٨٥)
٣٠٢ ص
(٢٨٦)
٣٠٢ ص
(٢٨٧)
٣٠٢ ص
(٢٨٨)
٣٠٤ ص
(٢٨٩)
٣٠٤ ص
(٢٩٠)
٣٠٥ ص
(٢٩١)
٣٠٦ ص
(٢٩٢)
٣٠٧ ص
(٢٩٣)
٣٠٨ ص
(٢٩٤)
٣٠٩ ص
(٢٩٥)
٣١١ ص
(٢٩٦)
٣١٤ ص
(٢٩٧)
٣١٩ ص
(٢٩٨)
٣٣١ ص
(٢٩٩)
٣٣٢ ص
(٣٠٠)
٣٤١ ص
(٣٠١)
٣٤٢ ص
(٣٠٢)
٣٤٣ ص
(٣٠٣)
٣٤٦ ص
(٣٠٤)
٣٤٦ ص
(٣٠٥)
٣٤٦ ص
(٣٠٦)
٣٤٦ ص
(٣٠٧)
٣٥٢ ص
(٣٠٨)
٣٥٥ ص
(٣٠٩)
٣٥٦ ص
(٣١٠)
٣٥٨ ص
(٣١١)
٣٥٩ ص
(٣١٢)
٣٦٠ ص
(٣١٣)
٣٦١ ص
(٣١٤)
٣٦٢ ص
(٣١٥)
٣٦٢ ص
(٣١٦)
٣٦٤ ص
(٣١٧)
٣٦٦ ص
(٣١٨)
٣٦٧ ص
(٣١٩)
٣٦٧ ص
(٣٢٠)
٣٦٨ ص
(٣٢١)
٣٦٨ ص
(٣٢٢)
٣٦٩ ص
(٣٢٣)
٣٦٩ ص
(٣٢٤)
٣٦٩ ص
(٣٢٥)
٣٧٠ ص
(٣٢٦)
٣٧١ ص
(٣٢٧)
٣٧٢ ص
(٣٢٨)
٣٧٢ ص
(٣٢٩)
٣٧٣ ص
(٣٣٠)
٣٧٦ ص
(٣٣١)
٣٧٩ ص
(٣٣٢)
٣٨٠ ص
(٣٣٣)
٣٨٧ ص
(٣٣٤)
٣٨٧ ص
(٣٣٥)
٣٨٧ ص
(٣٣٦)
٣٨٨ ص
(٣٣٧)
٣٩٠ ص
(٣٣٨)
٣٩٥ ص
(٣٣٩)
٤٠٠ ص
(٣٤٠)
٤٠٤ ص
(٣٤١)
٤٠٦ ص
 
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص

المحجة البيضاء - الفيض الكاشاني - الصفحة ١١٦

ذلك المريد فإنّه ردّ طائره حيّا، فقال الشيخ: مالك لم تذبح كما ذبح أصحابك؟ فقال:

لم أجد موضعا لا يراني فيه أحد فإنّ اللّه تعالى يراني في كلّ موضع، فقال الشيخ: لهذا أميل إليه لأنّه لا يلتفت إلى غير اللّه عزّ و جلّ.

الرابع أنّ الإظهار إقامة لسنّة الشكر و قد قال تعالى: «وَ أَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ» [١] و الكتمان كفران للنعمة، و قد ذمّ اللّه تعالى من كتم ما آتاه اللّه و قرنه بالبخل و قال: «الَّذِينَ يَبْخَلُونَ وَ يَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ وَ يَكْتُمُونَ ما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ» [٢].

و قال صلّى اللّه عليه و آله و سلّم: «إذا أنعم اللّه تعالى على عبد نعمة أحبّ أن ترى عليه» [٣] و أعطى رجل بعض العارفين شيئا في السرّ فرفع به يده و قال: هذا من الدنيا و العلانية فيها أفضل و السرّ في أمور الآخرة أفضل و لذلك قال بعضهم: إذا أعطيت في الملإ فخذ ثمّ اردد في السرّ.

و الشكر محثوث عليه قال صلّى اللّه عليه و آله و سلّم: «من لم يشكر الناس لم يشكر اللَّه» [٤].

و الشكر قائم مقام المكافأة حتّى قال صلّى اللّه عليه و آله و سلّم: «من أسدى إليكم معروفا فكافئوه فإن لم تستطيعوا فأثنوا عليه به خيرا و ادعوا له حتّى تعلموا أنّكم قد كافأتموه» [٥] و لمّا قالت المهاجرين في الشكر: «يا رسول اللّه ما رأينا خيرا من قوم نزلنا عليهم قاسمونا الأموال حتّى خفنا أن قد ذهبوا بالأجر كلّه؟ فقال: كلاّ ما شكرتم لهم و أثنيتم به عليهم» [٦] أي هو مكافأة.

فالآن إذا عرفت هذه المعاني فاعلم أنّ ما نقل من اختلاف الناس فيه ليس اختلافا في المسألة بل هو اختلاف حال، فكشف الغطاء في هذا أنّا لا نحكم حكما بتّا بأن الإخفاء أفضل في كلّ حال أو الإظهار أفضل، بل يختلف ذلك باختلاف النيّات، و يختلف النيّات باختلاف الأحوال و الأشخاص، فينبغي أن يكون المخلص مراقبا لنفسه حتّى لا يتدلّى بحبل الغرور، و لا ينخدع بتلبيس الطبع و مكر الشيطان، و المكر و الخداع أغلب في معاني الإخفاء منه في الإظهار مع أنّ له دخلا في كلّ واحد منهما، فأمّا


[١] الضحى: ١١.

[٢] النساء: ٣٦.

[٣] أخرجه الطيالسي في مسنده ص ٤٠ رقم ٣١٢ باختلاف في اللفظ مع زيادة.

[٤] تقدم آنفا.

[٥] تقدم آنفا.

[٦] رواه الترمذي في صحيحه كما في مشكاة المصابيح ص ٢٦١.