پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٣٥ - شرح و تفسير دشمن نيرومند عقل

شرح و تفسير دشمن نيرومند عقل‌

امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه به يكى از آثار سوء خودپسندى اشاره كرده، مى‌فرمايد: «خودپسندىِ انسان يكى از حسودان عقل اوست»؛

(عُجْبُ الْمَرْءِ بِنَفْسِهِ أَحَدُ حُسَّادِ عَقْلِهِ)

. مى‌دانيم حسود كسى است كه به نعمت‌هايى كه به انسان رسيده رشك مى‌ورزد و آرزوى زوال آن را دارد و همين امر سبب مى‌شود به دشمنى با او برخيزد و هر كارى از دستش ساخته است، در اين راه انجام دهد، چهره او را در جامعه نازيبا نشان دهد، عيوب او را فاش سازد، افراد را از طريق شايعه‌پراكنى از وى دور كند و حتى به خانواده و فرزندان او دشمنى ورزد، اگر بتواند، كسب و كار و مقام او را از وى بگيرد و اگر نتواند در مسير آن مانع‌تراشى كند.

اينها كارهايى است كه يك حسودِ عنود انجام مى‌دهد. خودپسندى در برابر عقل انسان نيز همين كارها را انجام مى‌دهد؛ قدرت عقل را از انسان مى‌گيرد و او را به خطا مى‌افكند، عيب انسان را ظاهر مى‌سازد، مردم را از او متنفر مى‌كند، حتى خانواده او را گرفتار مشكلات مى‌كند، جاه و مقام او را متزلزل مى‌سازد و گاه اموال و ثروت او را از دستش مى‌گيرد، چرا كه مردم هرگز حاضر به همكارى با افراد خودپسند و خودخواه نيستند.

بنابراين، اين تعبير كه «خودپسندى يكى از حاسدان عقل انسان است»