پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٤ - ٢ پاسخ به يك سؤال
٢. پاسخ به يك سؤال
بعضى مىگويند همانگونه كه در روايات بالا و امثال آن به شدت از فقر مذمت شده و حتى فقر مايه روسياهى در دو جهان شمرده شده است:
«الْفَقْرُ سَوادُ الْوَجْهِ فِى الدّارَيْنِ» [١]
در پارهاى از روايات نيز از فقر مدح بليغى شده؛ از جمله پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود:
«الْفَقْرُ فَخْري وَبِهِ أفْتَخِرُ»
و حتى قرآن مجيد همه افراد را مخاطب ساخته مىگويد: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَرَاءُ إِلَى اللَّهِ»؛ اى مردم شما همگى نيازمند به خداييد». [٢]
ولى جواب آن روشن است، زيرا آنچه مايه افتخار انسان است فقر الى الله است نه فقر در برابر انسانها و به بيان ديگر: فخر و افتخار اين است كه انسان خداوند را منبع تمام خيرات بداند و خود را در همه چيزها نيازمند او بشمارد و با امكاناتى كه خدا به او داده است از مواهب الهى بهره گيرد.
اين احتمال نيز هست كه منظور از فقر همان زندگى ساده و زاهدانه است كه بعضى آن را فقر مىپندارند ولى انبيا و اوليا به چنين زندگى افتخار مىكردند همانگونه كه مولاى ما على عليه السلام به لباس و غذاى بسيار ساده افتخار مىكرد.
شرح مبسوطى را درباره فقر مذموم و ممدوح در جلد هشتم همين كتاب در شرح خطبه ٢٢٥ صفحه ٤٢٩ به بعد آوردهايم.
[١]. بحارالانوار، ج ٦٩، ص ٣٠.
[٢]. فاطر، آيه ١٥.