در حديث پرمعناى ديگرى از حضرت مسيح عليه السلام مى‌خوانيم كه خطاب به حواريون مى‌گفت: «من به حق مى‌گويم كه مردم معتقدند استحكام بنا به شالوده آن است؛ ولى من چنين نمى‌گويم. حواريون گفتند: اى روح الله تو چه مى‌گوئى؟

در پاسخ گفت: من به حق مى‌گويم كه اساس واقعى آخرين سنگى است كه بر بنا گذارده مى‌شود. (كنايه از اين‌كه معيار سعادت انسان پايان كار اوست)». [١]

در حديث ديگرى امام صادق از پدران گراميش عليهم السلام از رسول خدا صلى الله عليه و آله چنين نقل مى‌كند:

«مَنْ أَحْسَنَ فِيمَا بَقِيَ مِنْ عُمُرِهِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا مَضَى مِنْ ذَنْبِهِ وَمَنْ أَسَاءَ فِيمَا بَقِيَ مِنْ عُمُرِهِ أَخَذَ بِالْأَوَّلِ وَالْآخِرِ

؛ كسى كه در باقى مانده عمر كار نيك به جا آورد، خداوند او را بر گناهان گذشته‌اش مجازات نمى‌كند و كسى كه در باقيمانده عمرش بد كند هم به گناهان گذشته و هم به گناهان آينده مؤاخذه خواهد شد». [٢]

همچنين در حديث طولانى ديگرى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم كه سه بار فرمود:

«الْعَمَلُ بِخَوَاتِيمِه‌

؛ معيار سنجش هر عملى پايان آن است». [٣]

در دعاهاى مأثوره نيز كراراً دعا براى حُسن عاقبت ذكر شده از جمله در حديثى در تعقيبات نماز از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم:

«وَأَسْأَلُكَ أَنْ تَعْصِمَنِي بِطَاعَتِكَ حَتَّى تَتَوَفَّانِي عَلَيْهَا وَأَنْتَ عَنِّي رَاضٍ وَأَنْ تَخْتِمَ لِي بِالسَّعَادَة

؛ خداوندا! من از تو مى‌خواهم اين‌كه مرا در طاعت خودت استوار دارى تا اين‌كه مرا در حالى كه از من راضى هستى از دنيا ببرى و از تو مى‌خواهم پايان عمر مرا سعادت قرار دهى». [٤]

در پايان عهدنامه معروف «مالك اشتر» نيز اين جمله نورانى به چشم مى‌خورد كه امام عليه السلام عرضه مى‌دارد:

«وَأَنَا أَسْأَلُ اللَّهَ ... وَأَنْ يَخْتِمَ لِي وَلَكَ بِالسَّعَادَةِ

[١]. بحارالانوار، ج ٦٨، ص ٣٦٤، ح ٥.

[٢]. همان، ص ٣٦٣، ح ١.

[٣]. همان، ج ٥، ص ١٥٣، ح ٢.

[٤]. كافى، ج ٣، ص ٣٤٦، ح ٢٣.