پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٥ - شرح و تفسير يك اندرز جامع!

رسول خدا صلى الله عليه و آله در حديثى مى‌فرمايد:

«ايُّها الناسُ انِّهُ لَيْسَ بَيْنَ اللَّهِ وَبَيْنَ أَحَدٍ شَيْ‌ءٌ يُعْطِيهِ بِهِ خَيْراً أَوْ يَصْرِفُ بِهِ عَنْهُ شَرّاً إِلَّا الْعَمَلُ الصالِحُ لَايَدَّعِي مُدَّعٍ وَلَا يَتَمَنَّ مُتَمَنٍّ أنَّهُ يَرْجوُا إِلَّا بعَمَلٍ وَرَحْمَةٍ وَلَوْ عَصَيْتُ هَوَيْتُ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ ثَلاثا

؛ اى مردم! ميان خدا و بين هيچ كس چيزى نيست كه به وسيله آن خيرى به كسى برساند يا شرّى را از او دفع كند مگر عمل صالح (تنها وسيله جلب خيرات و دفع آفات همين است، بنابراين) هيچ كس ادعا نكند و آرزو نداشته باشد كه اهل نجات است مگر به عمل (صالح) و رحمت الهى. من هم اگر عصيان پروردگار كنم سقوط خواهم كرد. سپس رسول اكرم صلى الله عليه و آله سه بار اين جمله را تكرار كرد:

خداوندا آيا من ابلاغ كردم؟». [١]

احاديث در اين زمينه بسيار است كه وسيله نجات تنها عمل صالح است و اين پاسخى است براى آنها كه تصور مى‌كنند تنها با ذكر شهادتين و اظهار اسلام و به جا آوردن نماز و روزه و خواندن بعضى از ادعيه و توسلات و يا حتى تنها با شركت در يك مجلس عزادارى اهل نجات خواهند شد، هرچند زندگى آنها سراسر آلوده گناه و معصيت باشد.

٢. « (از كسانى مباش كه) توبه را با آرزوهاى دور و دراز به تأخير مى‌اندازد»؛

(وَيُرَجّى التَّوْبَةَ بِطُولِ الْأَمَلِ)

. اشاره به اين‌كه اگر گناه و لغزشى از تو سر زد بلافاصله دست به دامن لطف الهى بزن و با توبه و استغفار به درگاه او باز گرد. مبادا آرزوهاى دور و دراز مانع اين كار شود كه هيچ كس اطمينان ندارد كه يك روز ديگر و يا يك لحظه ديگر زنده است و درهاى توبه به روى او باز است. به همين دليل در روايات زيادى از تسويف توبه و تأخير آن نهى شده است.

در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم كه خطاب به اباذر فرمود:

«إِيَّاكَ‌

[١]. ارشاد مفيد، ج ١، ص ١٨٢؛ اعلام الورى طبرسى، ص ١٣٤.