پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠١ - شرح و تفسير حاملان علم چند گروهند

چگونه ممكن است من چنين افرادى را بيابم در حالى كه جدم اميرمؤمنان عليه السلام نيافت تا آنجا كه آه سوزان و پر درد از دل بر مى‌كشيد و بر منبر مى‌فرمود:

از من سؤال كنيد پيش از آنكه از دست شما بروم، چرا كه در وجود من علم و دانش فراوانى است. آه آه بدانيد افرادى نمى‌يابم كه بتوانند آن را حمل و نگهدارى كنند». [١]

امام عليه السلام در ادامه اين سخن از چهار گروه نام مى‌برد كه هيچ كدامشان شايسته حمل اين علوم الهى و اسرارآميز نيستند. در مورد گروه اول مى‌فرمايد: «آرى كسى را مى‌يابم كه زود درك مى‌كند ولى (از نظر تقوا) قابل اطمينان و اعتماد نيست و دين را وسيله دنيا قرار مى‌دهد و از نعمت خدا بر ضد بندگانش استفاده مى‌كند و از دلائل الهى بر ضد اوليائش كمك مى‌گيرد»؛

(بَلَى أَصَبْتُ لَقِناً غَيْرَ مَأْمُونٍ عَلَيْهِ، مُسْتَعْمِلًا آلَةَ الدِّينِ لِلدُّنْيَا، وَمُسْتَظْهِراً بِنِعَمِ اللَّهِ عَلَى عِبَادِهِ، وَبِحُجَجِهِ عَلَى أَوْلِيَائِهِ)

. «لَقِن» به معناى زيرك و باهوش است.

اين گروه همان عالمان بى‌تقوا هستند كه از نظر علمى ممكن است مراحلى را طى كرده باشند؛ ولى از نظر تعهد و احساس مسئوليت الهى پايشان لنگ است.

اينها همان عالمانى هستند كه در دستگاه خلفاى جور و سلاطين ظالم توجيه‌گر اعمالشان بوده و دين خود را براى آبادى دنيايشان مى‌فروختند و تاريخ افرادى از اين قبيل را به خاطر دارد كه حتى گاه براى حفظ موقعيتشان فتوا به ريختن خون بى‌گناهان مى‌دادند و اينها خطرناك‌ترين دشمنان اسلامند.

در حديثى از اميرمؤمنان عليه السلام از حضرت مسيح عليه السلام مى‌خوانيم كه فرمود:

«الدِّينَارُ دَاءُ الدِّينِ وَالْعَالِمُ طَبِيبُ الدِّينِ فَإِذَا رَأَيْتُمُ الطَّبِيبَ يَجُرُّ الدَّاءَ إِلَى نَفْسِهِ فَاتَّهِمُوهُ وَاعْلَمُوا أَنَّهُ غَيْرُ نَاصِحٍ لِغَيْرِهِ‌

؛ دينار موجب بيمارى دين است و عالِم‌

[١]. بحارالانوار، ج ٣، ص ٢٢٥، ح ١٥.