پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٧ - شرح و تفسير برترى علم بر ثروت
بحمدالله در اين اواخر بسيارى از مسلمانان بيدار شده و بازگشت به هويت اصلى خود را آغاز كردهاند. دانشمندان ماهرى در ميان آنها پيدا شده كه اگر به نهضت علمى خود شتاب دهند اميد مىرود خود را در تمام جهات از حاكميت غربِ ظالم و ستمگر آزاد سازند.
روشن است كه علم در كلام امام عليه السلام همه علوم مفيد را شامل مىشود؛ اعم از علوم الهى و معنوى و علوم مفيد مادى، هرچند بيشتر سخن از علوم الهى است.
آنگاه امام عليه السلام در ششمين و آخرين برترى علم و دانش بر مال و ثروت چنين مىفرمايد: «اى كميل! ثروتاندوزان هلاك شدهاند در حالى كه ظاهراً در صف زندگانند؛ ولى دانشمندان تا جهان برقرار است زندهاند خود آنها گرچه از ميان مردم بيرون رفتهاند؛ ولى چهره و آثارشان در دلها ثبت است»؛
(يَا كُمَيْلُ: هَلَكَ خُزَّانُ الْأَمْوَالِ وَهُمْ أَحْيَاءٌ، وَالْعُلَمَاءُ بَاقُونَ مَا بَقِيَ الدَّهْرُ: أَعْيَانُهُمْ مَفْقُودَةٌ، وَأَمْثَالُهُمْ فِي الْقُلُوبِ مَوْجُودَةٌ)
. مىدانيم فرق موجود زنده و مرده در تأثيرگذارى آن است، بنابراين ثروتاندوزانى كه نه خود از اموالشان استفاده مىكنند و نه ديگران بهرهمند مىشوند در حكم مردگانند، زيرا هيچ اثرى از آنها ديده نمىشود؛ ولى دانشمندانى كه سالها و قرنها چشم از جهان فرو بسته و شاگردان و كتابها و آثارشان در همه جا به چشم مىخورد در واقع زندهاند. مگر يك عالم زنده چه مىكند؟ شاگرد پرورش مىدهد، مردم را هدايت و از آيين حق دفاع مىكند.
هرگاه پس از وفات آثار علمى آنها همين كارها را انجام دهد گويى آنها زندهاند.
آرى، دانشمندانى كه وفات كرده با بدنهاى مادى در ميان ما نيستند؛ اما به قلب هر كس مراجعه كنيد وجود آنها را با آثارشان حاضر مىبينيد. درست مانند حياتشان پيام مىدهند و تربيت مىكنند.
قرآن مجيد نيز درباره افراد فاقد هر گونه اثر به «مردگان» تعبير كرده