پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٠ - شرح و تفسير برترى علم بر ثروت

گرفته شده است كه به گفته «ابن منظور» در لسان العرب‌ و «راغب» در كتاب‌ مفردات‌ در اصل به معناى نگهدارى چيزى در قلب است يعنى به حافظه سپردن و ياد گرفتن. سپس به هر ظرفى «وعاء» گفته شده به گونه‌اى كه بر معناى اصلى پيشى گرفته و هر زمان «وعاء» گفته مى‌شود معناى ظرف‌هاى معمولى به ذهن انسان سبقت مى‌گيرد.

اين ماده به معناى حفظ و نگهدارى نيز آمده است، بنابراين منظور امام عليه السلام تأكيد بر اين است كه كميل اين سخنان حكيمانه و گرانقدر را حفظ كند و به ديگران نيز برساند تا نفع آن عام باشد. كميل نيز به اين دستور عمل كرد.

به هر حال، تشبيه زيبا و پرمعناى كلام امام عليه السلام اشاره به اين است كه در مبدأ فيض الهى هيچ محدوديتى نيست و اگر استفاده انسان‌ها از آن مبدأ متفاوت است به سبب تفاوت ظرفيت‌هاى آنهاست؛ درست به اين مى‌ماند كه گروهى ظرف‌هاى مختلفى را با خود بردارند و به سوى چشمه زلال پرآبى حركت كنند.

پيداست هر يك به اندازه پيمانه‌اى كه به همراه دارد از آن چشمه آب بر مى‌گيرد؛ يكى به اندازه آشاميدن يك مرتبه انسان و ديگرى به اندازه دفعات زياد.

به بيان ديگر، باران فيض الهى بر صحرا و دشت و دره‌ها و گودال‌ها مى‌بارد، هر زمينى وسعت بيشترى داشته باشد بهره‌اش از آن باران بيشتر است. اين سخن اشاره به آن است كه اى كميل! تا مى‌توانى ظرفيت خود را گسترش ده.

از اين رو امام مى‌فرمايد: «بنا بر اين، آنچه را به تو مى‌گويم حفظ كن و در خاطر خود بسپار»؛

(فَاحْفَظْ عَنِّي مَا أَقُولُ لَكَ)

. آن‌گاه امام عليه السلام جامعه انسانى را به سه گروه تقسيم مى‌كند كه چهارمى ندارد، مى‌فرمايد: «مردم سه گروهند: علماى ربانى، دانش طلبان در طريق نجات و احمقانِ بى سر و پا و بى هدفى كه دنبال هر صدايى مى‌روند و با هر بادى حركت مى‌كنند؛ آنهايى كه با نور علم روشن نشده‌اند و به ستون محكمى پناه‌