پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٢ - شرح و تفسير خواب آشفته مىبينى!

سپس ابن ابى‌الحديد مى‌افزايد: اماميه از روات خود نيز نقل كرده‌اند كه على عليه السلام عايشه را نيز به چنين چيزى تهديد كرد؛ ولى ما چنين اخبارى را نمى‌پذيريم و كلام على عليه السلام در نامه مورد بحث را طور ديگرى تفسير مى‌كنيم و مى‌گوييم: گروه كثيرى از صحابه با على عليه السلام بودند كه پيغمبر اكرم معاويه را حتى بعد از آنى كه اسلام را پذيرفت لعن كرد و مى‌فرمود او منافق كافر و اهل دوزخ است و اخبار در اين زمينه مشهور است. [١] امام مى‌توانست خط و گواهى اين گروه از صحابه را در اين باره به شام بفرستد و به گوش شاميان برساند؛ ولى اين كار را به مصلحت (امت) ندانست و اگر اين كار را مى‌كرد معاويه را در هم مى‌كوبيد. [٢]

علّامه شوشترى بعد از نقل اين كلام شديداً به ابن ابى‌الحديد اعتراض مى‌كند كه هيچ يك از اماميه معتقد نيست كه على عليه السلام قادر بود رابطه ام حبيبه يا عايشه را از پيغمبر چنان قطع كند كه نكاح آنها براى مردان امت جايز باشد، بلكه تنها احترام امّ‌المؤمنين بودن و رابطه معنوى آنها را از پيغمبر مى توانست قطع كند و اين مطلب چيزى نيست كه تنها علماى اماميه به آن قائل باشند؛ بلكه بعضى از علماى اهل سنّت مطابق نقل ابن اعثم كوفى در كتاب‌ الفتوح‌ [٣] نيز چنين روايتى را نقل كرده‌اند كه پيغمبر اين اجازه را به على عليه السلام داده بود. [٤]

ولى همان‌گونه كه در بالا آمد تفسير مناسب براى كلام امام در اين نامه همان تفسير اوّل است.

آن‌گاه امام عليه السلام در آخرين جمله‌هاى خود در اين نامه صريحاً به معاويه‌

[١]. روايات مزبور را مى‌توانيد به عنوان نمونه در كتاب صفين نصر بن مزاحم كه از مورخان مشهور است ص ٢١٦ مطالعه فرماييد

[٢]. شرح نهج‌البلاغه ابن ابى‌الحديد، ج ١٨، ص ٦٥

[٣]. فتوح ابن اعثم، ج ٢، ص ٣٤٠

[٤]. بهج‌الصباغه، ج ٤، ص ٢٨٦