پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٨ - نكته كميل بن زياد كيست؟

نامه عتاب‌آميز فوق كه از اشتباه كميل در يك مقطع از مديريتش در سرزمين «هيت» حكايت مى‌كند از مقام و شخصيت او نمى‌كاهد، زيرا افراد غير معصوم پيوسته در معرض پاره‌اى از اشتباهات هستند.

مرحوم ديلمى نيز در كتاب‌ ارشاد داستانى نقل مى‌كند كه آن نيز حاكى از جلالت مقام كميل است، مى‌گويد: اميرمؤمنان شبى از مسجد كوفه خارج شده به‌سوى خانه خود مى‌رفت، كميل بن زياد از شيعيان خوب و دوستان آن حضرت با او بود .... [١]

شيخ مفيد در كتاب‌ اختصاص‌ مى‌گويد او از پيشگامان مقرب نزد اميرمؤمنان على عليه السلام بود. [٢]

كوتاه سخن اينكه قراين و شواهد فراوانى بر جلالت مقام كميل داريم كه كيفيت شهادتش نيز يكى از آن شواهد مهم است.

مرحوم مفيد در ارشاد مى‌گويد: هنگامى كه حجاج زمامدار (كوفه) شد به سراغ كميل بن زياد فرستاد و او فرار كرد. حجاج حقوق اقوام و بستگان او را از بيت‌المال قطع كرد. هنگامى كه خبر به كميل رسيد گفت: من پيرمردى هستم كه عمرم رو به پايان است سزاوار نيست اقوام و بستگان من از حقشان محروم شوند. از مخفيگاه بيرون آمد و نزد حجاج حاضر شد. حجاج گفت: من دوست داشتم كه تو را پيدا كنم (چه بهتر كه خودت آمدى) ... مى‌دانم كه تو جزو قاتلان عثمان بودى. دستور داد گردنش را زدند. در اين حديث آمده است كه اميرمؤمنان على عليه السلام پيش از اين به او خبر داده بود كه به دست حجاج شهيد مى‌شود. [٣]

[١]. بحارالانوار، ج ٣٣، ص ٣٩٩

[٢]. معجم رجال الحديث، ج ١٤، ص ١٢٨

[٣]. بحارالانوار، ج ٤٢، ص ١٤٨