پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢٨ - ٢ مثلهاى دنيا در قرآن و روايات اسلامى

١. دنيا به آب بارانى تشبيه شده است كه از آسمان نازل مى‌شود، انبوه گياهان را پرورش مى‌دهد و آثار حيات در همه چيز ظاهر مى‌شود؛ اما بعد از چند ماه فصل خزان فرا مى‌رسد؛ گياهان زرد و خشكيده، برگ‌هاى درختان پژمرده و همراه تندباد به هر سو پراكنده مى‌شوند و آثار حيات برچيده مى‌شود. «وَاضْرِبْ لَهُمْ مَثَلَ الْحَياةِ الدُّنْيَا كَمَآءٍ أَنْزَلْناهُ مِنَ السَّماءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَباتُ الْأَرْضِ فَأَصْبَحَ هَشيماً تَذْرُوهُ الرِّياحُ وَكانَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْ‌ءٍ مُّقْتَدِراً». [١]

٢. دنيا همچون آبگاهى تيره و كدر است و يا همچون چشمه‌اى گل‌آلود، آزمايشگاهى است هلاك كننده و نورى است كه به زودى غروب مى‌كند و سايه‌اى كه از بين مى‌رود و تكيه‌گاهى كه رو به خرابى است:

(فَإِنَّ الدُّنْيَا رَنِقٌ مَشْرَبُهَا رَدِغٌ مَشْرَعُهَا يُونِقُ مَنْظَرُهَا وَيُوبِقُ مَخْبَرُهَا غُرُورٌ حَائِلٌ وَضَوْءٌ آفِلٌ وَظِلٌّ زَائِلٌ وَسِنَادٌ مَائِل). [٢]

٣. دنيا همچون سايه ابرهاست كه هرگز پايدار نيست و همچون صحنه‌هاى دل‌انگيز خواب‌هاست ... و مانند عسلى است كه مشوب به سم كشنده است:

«إنَّ الدُّنْيا ظِلُّ الْغَمامِ وَحُلُمُ الْمَنامِ ... وَالْعَسَلُ الْمَشُوبُ بِالسَّمِّ سَلّابَةُ النِّعَمِ أكَّالَةُ الأُمَمِ جَلَّابَةُ النِّقَمِ». [٣]

٤. دنيا همانند كمانى است كه تير در چله آن گذارده شده و اهل خود را نشانه‌گيرى كرده؛ كمانى كه تيرش هرگز خطا نمى‌رود و زخم و جراحتش مداوا نمى‌شود:

«أَنَّ الدَّهْرَ مُوتِرٌ قَوْسَهُ لَاتُخْطِئُ سِهَامُهُ وَلَا تُؤْسَى جِرَاحُهُ». [٤]

٥. دنيا همچون سايه انسان است (كه در مقابل او بر زمين گسترده است) هرچه به دنبالش بدود دور مى‌شود و اگر بايستد مى‌ايستد و پايدار مى‌گردد:

«مَثَلُ‌

[١]. كهف، آيه ٤٥

[٢]. نهج‌البلاغه، خطبه ٨٣

[٣]. غررالحكم، ٢١٦٦

[٤]. نهج‌البلاغه، خطبه ١١٤