پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٧ - نكته كميل بن زياد كيست؟

مى‌شود كه شارحانى كه جمله‌هاى فوق را به صورت يك حالت و عادت مستمر براى كميل تفسير كرده‌اند راه صحيحى نپيموده‌اند.

نكته كميل بن زياد كيست؟

كميل بن زياد نخعى از ياران نزديك اميرمؤمنان على عليه السلام است و دعاى بسيار پر محتوايى كه اميرمؤمنان در اختيار او گذارد تا به‌وسيله او به شيعيانيش برسد دلالت بر فضل او دارد.

افزون بر اين مطابق نامه محل بحث، امام او را نماينده خود براى حكمرانى در منطقه «هيت»؛ (منطقه‌اى در شمال بغداد) برگزيد و اختيار جان و مال مردم در آن نقطه حساس را به دست وى سپرد.

سخنانى نيز، امام عليه السلام در ضمن كلمات قصار (كلمه ١٤٧) خطاب به او فرمود كه مطالب بسيار بالا و عميقى دارد و حاكى از عنايت خاص امام به اوست، به‌ويژه اينكه براى بيان اين‌گونه سخنان اسرارگونه او را با خود به بيرون شهر برد سپس آهى كشيد و خطاب به او فرمود:

«يَا كُمَيْلُ إِنَّ هَذِهِ الْقُلُوبَ أَوْعِيَةٌ»

. از سويى ديگر مطابق نقل‌ تنقيح المقال‌ اميرمؤمنان على عليه السلام روزى به كاتب خود ابن ابى‌رافع فرمود: ده نفر از افراد مورد وثوق من را حاضر كن. ابن ابى رافع عرض كرد: اى اميرمؤمنان نام آنها را ببر. امام نام جمعى را برد كه يكى از آنها كميل بن زياد بود.

بنابراين وثاقت كميل چيزى نيست كه مخفى باشد، هرچند مع‌الاسف به گفته‌ تنقيح المقال‌ بعضى از بزرگان همچون مرحوم مجلسى در آن ترديد كرده‌اند. (اين در حالى است كه خود مجلسى روايت مربوط به احضار ده نفر از ثقات را در آغاز جلد سى‌ام‌ بحارالانوار نقل كرده است).