پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩ - شرح و تفسير منشيان و كارگزاران

قراردادها و نامه‌هاى سرّى و محرمانه دستورات مهمى صادر مى‌كند. مى‌فرمايد:

«سپس در وضع دبيران و منشيانت دقت كن و كارهايت را به بهترين آنها بسپار»؛

(ثُمَّ انْظُرْ فِي حَالِ كُتَّابِكَ فَوَلِّ عَلَى أُمُورِكَ خَيْرَهُمْ)

. تعبير به «خيرهم» تعبير جامعى است كه تمام اوصاف برجسته را كه لازمه چنين مقام حساسى است شامل مى‌شود.

آن‌گاه امام در ادامه اين سخن به شرايط كسانى مى‌پردازد كه نامه‌هاى سرّى و محرمانه و قراردادهاى حساس را در اختيار دارند. مى‌فرمايد: «نامه‌هاى سرّى خود را كه در بر دارنده نقشه‌ها و اسرار مخفى است، در اختيار كسى قرار ده كه بيش از همه داراى فضايل اخلاقى باشد»؛

(وَاخْصُصْ رَسَائِلَكَ الَّتِي تُدْخِلُ فِيهَا مَكَايِدَكَ‌ [١] وَأَسْرَارَكَ بِأَجْمَعِهِمْ لِوُجُوهِ صَالِحِ الْأَخْلَاقِ)

. آن‌گاه امام اين فضايل مهم اخلاقى را كه بايد دبيرانِ مخصوص، واجد آن باشند در پنج چيز خلاصه مى‌كند.

نخست مى‌فرمايد: «از كسانى باشد كه مقام و موقعيت، او را مست و مغرور نسازد تا جرأت كند در حضور بزرگان و سران مردم با تو مخالفت و گستاخى ورزد»؛

(مِمَّنْ لَاتُبْطِرُهُ‌ [٢] الْكَرَامَةُ، فَيَجْتَرِئَ بِهَا عَلَيْكَ فِي خِلَافٍ لَكَ بِحَضْرَةِ مَلَإٍ)

. بسيار شده كه افراد كم‌ظرفيت هنگامى كه مقام والا و ويژه‌اى پيدا مى‌كنند چنان مغرور مى‌شوند كه حتى به كسى كه اين مقام را به آنها سپرده گستاخى مى‌كنند گويا زمام اختيار او را نيز به دست خود مى‌دانند و كراراً ديده شده است كه همين مسئله قاتل جان آنها شده و مقام بالاتر نه فقط او را بركنار ساخته، بلكه به مجازات سختى گرفتار نموده است.

[١]. «مَكايد» جمع مكيدة به معناى حيله و چاره‌هاى پنهانى براى حل مشكلات است‌

[٢]. «تُبْطِرُه» از ريشه «بَطَر» بر وزن «بشر» به معناى طغيان و غرور بر اثر فزونى نعمت يا رسيدن به مقام و قدرت گرفته شده است‌