پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٨ - شرح و تفسير راه رستگارى

آن‌گاه امام در بيستمين اندرز به مسأله مهم ديگرى اشاره كرده مى‌فرمايد: «از همنشينى با كسى كه فكرش ضعيف و عملش زشت است بپرهيز، زيرا معيار سنجش شخصيت هر كس، يارانش هستند»؛

(وَاحْذَرْ صَحَابَةَ مَنْ يَفِيلُ‌ [١] رَأْيُهُ‌

وَيُنْكَرُ عَمَلُهُ فَإِنَّ الصَّاحِبَ مُعْتَبَرٌ [٢] بِصَاحِبِهِ)

. اين نكته واقعيتى است كه قرآن در مسأله ازدواج با صراحت به آن اشاره كرده مى‌فرمايد: «الْخَبيثاتُ لِلْخَبيثينَ وَالْخَبيثُونَ لِلْخَبيثاتِ وَالطَّيِّباتُ لِلطَّيِّبينَ وَالطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّباتِ أُولئِكَ مُبَرَّؤُنَ مِمَّا يَقُولُونَ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَريمٌ» [٣] و در روايات اسلامى نيز كراراً به آن اشاره شده است:

در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم:

«ألْمَرْءُ عَلَى دِينِ خَلِيلِهِ فَلْيَنْظُرْ أَحَدُكُمْ مَنْ يُخَالِلُ؛

انسان بر دين دوست خويش است، بنابراين هر يك از شما ببيند با چه كسى دوستى مى‌كند». [٤]

در حديث ديگرى از حضرت سليمان عليه السلام نقل شده است:

«لَا تَحْكُمُوا عَلَى رَجُلٍ بِشَيْ‌ءٍ حَتَّى تَنْظُرُوا إِلَى مَنْ يُصَاحِبُ فَإِنَّمَا يُعْرَفُ الرَّجُلُ بِأَشْكَالِهِ وَأَقْرَانِهِ وَيُنْسَبُ إِلَى أَصْحَابِهِ وَأَخْدَانِهِ؛

درباره هيچ كس حكمى نكنيد تا زمانى كه به دوستانش نگاه كنيد، زيرا هركس به‌وسيله همانند و دوستانش شناخته مى‌شود». [٥]

در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم:

«لَا تَصْحَبُوا أَهْلَ الْبِدَعِ وَلَا تُجَالِسُوهُمْ فَتَصِيرُوا عِنْدَ النَّاسِ كَوَاحِدٍ مِنْهُمْ؛

با بدعتگذاران دوستى و همنشينى نداشته باشيد كه در نظر مردم همچون يكى از آنان خواهيد شد». [٦]

[١] «يفيل» از ريشه «فيل» بر وزن «ميل» به معناى نادرست يا ضعيف بودن است و رأى در اينجا به معناى عقل و فكر است‌

[٢] «معتبر» به معناى وسيله آزمايش و معيار سنجش است و از ريشه «عبرت» گرفته شده است‌

[٣] نو، آيه ٢٦

[٤] بحارالانوار، ج ٧١، ص ١٩٢، ح ١٢

[٥] همان مدرك، ص ١٨٨، ح ١٧

[٦] اصول كافى، ج ٢، حديث ٣٧٥، ح ٣