آن‌گاه امام عليه السلام براى تأكيد و توضيح بيشترى درباره آنچه پيش از اين بيان كرده است مى‌فرمايد: «بنابراين از اشتباه‌كارى و غلطهايى كه در آن است بپرهيز، زيرا از دير زمانى فتنه پرده‌هاى سياه خود را گسترده و ظلمتش بر ديده‌هايى پرده افكنده است»؛

(فَاحْذَرِ الشُّبْهَةَ وَاشْتِمَالَهَا عَلَى لُبْسَتِهَا، فَإِنَّ الْفِتْنَةَ طَالَمَا [٢] أَغْدَفَتْ‌ [٣]

جَلَابِيبَهَا [٤] وَأَغْشَتِ‌ [٥] الْأَبْصَارَ ظُلْمَتُهَا)

. تعبير به «شبهه» ممكن است اشاره به اشتباه افكنى معاويه در مورد خون عثمان باشد كه آن را به على عليه السلام بدون هيچ دليلى نسبت مى‌داد و جمله‌

«اشْتِمَالَهَا عَلَى لُبْسَتِهَا»

نيز مى‌تواند اشاره به همين موضوع باشد كه معاويه اين شبهه افكنى را گسترش داد تا در تمام شام شايع شد.

اين احتمال نيز وجود دارد كه منظور از جمله مزبور اين است كه از شبهه بپرهيز و همچنين از آثار ناشى از شبهه و يا اينكه از شبهه بپرهيز و از اينكه آن را همچون لباسى در بر كنى و همه جا از بهانه خون‌خواهى عثمان براى پيشبرد اهداف نامشروعت بهره‌گيرى. [٦]

منظور از «فتنه» همان اختلاف و شكافى است كه معاويه در جهان اسلام‌

[١]. كامل التواريخ، ج ٣، ص ٤٨٧

[٢]. «طالَما» يعنى در زمانى طولانى اين كار تحقق يافته است (توجّه داشته باشيد كه «طال» فعل است و به‌گفته شارح كافيه «ما» ممكن است زائده و يا كافّه باشد)

[٣]. «أغْدَفَتْ» به معناى فرو افكندن و رها ساختن است. اين واژه در مورد فرو افكندن پرده يا نقاب بر صورت نيز به كار مى‌رود

[٤]. «جَلابيب» جمع «جِلباب» بر وزن «مفتاح» (به كسر جيم و فتح آن به معناى چادر و پارچه‌اى است كه تمام بدن را مى‌پوشاند و به پيراهن بلند و گشاد نيز اطلاق شده است)

[٥]. «أَغْشَت» از ريشه «غَشَيان» بر وزن «غليان» در اصل به معناى پوشاندن و احاطه كردن است و در جمله بالا به همان معناى پوشاندن آمده است‌

[٦]. در صورت اوّل و دوم فاعل «اشتمال» ضمير «ها» است كه اشتمال اضافه به آن شده است و در احتمال سوم فاعل «اشتمال» معاويه است و ضمير «ها» كه به شبهه برمى‌گردد مفعول آن است‌