پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٩ - نكته وفاى به عهد و پيمان در تعليمات اسلام

در كشور آنها وارد نشويم و طبق قرار داد نبايد چنين كارى مى‌كرديم ولى اين معيارها؛ يعنى پيمان و وفاى به پيمان، در مقياس‌هاى كوچك قابل قبول است؛ هنگامى كه دو نفر با يكديگر قول و قرار مى‌گذارند؛ اما در عالم سياست هنگامى كه پاى منافع يك ملت در ميان است اين حرف‌ها ديگر موهوم است. من نمى‌توانستم از منافع بريتانياى كبير به عنوان اين كه اين كار ضد اخلاق است چشم بپوشم كه ما با فلان كشور پيمان بسته‌ايم و نقض پيمان بر خلاف اصول انسانيت است. اين حرف‌ها اساساً در مقياس‌هاى كلى و شعاع‌هاى وسيع درست نيست!!». [١]

اين در حالى است كه قرآن مجيد درباره مخالفان اسلام با صراحت مى‌گويد:

« «وَإِنِ اسْتَنْصَرُوكُمْ فِي الدِّينِ فَعَلَيْكُمُ النَّصْرُ إِلَّا عَلَى‌ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِّيثَاقٌ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ»؛ و (تنها) اگر در (حفظ) دين (خود) از شما يارى طلبند بر شماست كه آنها را يارى كنيد جز بر ضد گروهى كه ميان شما و آنها، پيمان (ترك مخاصمه) است. و خداوند به آنچه انجام مى‌دهيد بيناست». [٢]

به بيان ديگر لزوم دفاع از دوستان در صورتى است كه در برابر دشمنان مشترك قرار گيرند؛ اما اگر در برابر كفارى كه با مسلمانان پيمان بسته‌اند واقع شوند احترام به پيمان از دفاع از اين گروه لازم‌تر است.

در آيه ديگر مى‌خوانيم: « «وَإِنْ كانَ مِنْ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِّيثَاقٌ فَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ إِلى‌ أَهْلِهِ وَتَحْريرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيامُ شَهْرَيْنِ مُتَتابِعَيْنِ»؛ و اگر از گروهى باشد كه ميان شما و آنها پيمانى برقرار است، بايد خون‌بهاى او را به كسان او بپردازد و يك برده مؤمن (نيز) آزاد كند و آن كس كه نمى‌تواند (برده آزاد كند) بايد دو ماه پى در پى روزه بگيرد». [٣] خلاصه مضمون آيه اين است كه اگر خاندان‌

[١]. سيرى در سيره نبوى، ص ٩٢

[٢]. انفال، آيه ٧٢

[٣]. نساء، آيه ٩٢