پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٤ - ترجمه

اخلاقى را بيان مى‌كند.

منّت گذاردن يعنى خدمت خود را بزرگ شمردن و به رخ طرف كشيدن سبب مى‌شود كه احسان هم در پيشگاه پرودگار و هم در نزد مردم، ناچيز يا نابود گردد.

همچنين «تَزيُّد» يعنى واقعيت را بيش از آنچه هست و بر خلاف آنچه هست ارائه كردن، نور حق را مى‌برد، زيرا مصداق روشن كذب است و مى‌دانيم كذب نور حق را ضايع مى‌كند.

تخلّف از وعده‌ها افزون بر اينكه موجب خشم و غضب مردم مى‌شود در پيشگاه خداوند نيز همين اثر را دارد، بنابراين حاكمان و زمامداران بلكه تمام مديران و فرماندهان بايد از اين سه كار بپرهيزند كه محبوبيت آنها را سخت متزلزل مى‌سازد و موقعيت آنها را در ميان مردم به خطر مى‌افكند.

در حديث نيز آمده است:

«مَنْ كَثُرَ كَذِبُهُ ذَهَبَ بَهَاؤُهُ؛

كسى كه زياد دروغ بگويد نورانيّت و زيبايى او از بين مى‌رود». [١]

سپس امام عليه السلام در ادامه اين سخن از افراط و تفريط در كارها شديداً برحذر مى‌دارد و روى دو موضوع مخصوصاً انگشت مى‌گذارد، نخست مى‌فرمايد: «از عجله در كارهايى كه وقتش نرسيده است جداً بپرهيز و از كوتاهى در آن كارها كه امكانات عمل آن فراهم شده خوددارى كن»؛

(وَإِيَّاكَ وَالْعَجَلَةَ بِالْأُمُورِ قَبْلَ أَوَانِهَا [٢]، أَوِ التَّسَقُّطَ [٣] فِيهَا عِنْدَ إِمْكَانِهَا)

. مى‌دانيم هركارى وقتى دارد و هر برنامه‌اى شرايطى. آن‌گاه كه وقت و شرايط فراهم نباشد شتاب كردن سبب ناكامى است و نيز با فراهم آمدن شرايط بايد به سرعت كار را انجام داد، چرا كه در صورت كوتاهى كردن فرصت از دست‌

[١]. كافى، ج ٢، ص ٣٤١، ح ١٣

[٢]. «أوان» به معناى زمان و موقع است‌

[٣]. «تَسَقُّط» در اصل به معناى تدريجا به سراغ چيزى رفتن است كه لازمه آن در بسيارى از موارد سستى و اهمال‌كارى است كه نقطه مقابل در جهت تفريط نسبت به عجله است. در بسيارى از نسخ به جاى «تَسَقُّط» «تَساقط» آمده كه به معناى تهاون و سستى كردن است‌