پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٢ - ترجمه

كردم و آنها را به اذن خدا شفا بخشيدم؛ كور مادرزاد و كسى را كه گرفتار برص بود به اذن خدا سالم كردم و حتى مردگان را زنده نمودم؛ ولى هرچه در معالجه احمق كوشيدم قادر بر اصلاح او نبودم. عرض كردند: اى روح اللَّه، احمق كيست؟ فرمود: آن كسى كه خويشتن و رأى خود را بزرگ مى‌شمرد و تمام فضيلت را براى خود مى‌داند و تمام حق را براى خود مى‌خواهد و خود را مديون هيچ حقى نمى‌شمرد. و او احمقى است كه درمان‌پذير نيست». [١]

در حديث ديگرى نيز از امام اميرمؤمنان عليه السلام مى‌خوانيم:

«إِنَّ الْإِعْجَابَ ضِدُّ الصَّوَابِ وَآفَةُ الْأَلْبَاب؛

خودپسندى ضد درستكارى و آفت عقل انسانى است». [٢]

جالب توجّه اينكه عرب جاهلى با تمام محروميت‌هاى مختلفى كه داشت بسيار خودپسند و خودبزرگ‌بين بود؛ در فقر و جهل و ناتوانى و ذلت دست و پا مى‌زد، ولى خود را بزرگ‌ترين انسان روى زمين مى‌دانست و حتى هر قبيله‌اى براى خود چنين حالتى را داشت و حاضر نبودند دختران قبيله را به ازدواج پسران قبيله ديگر در آورند و حتى گاه هداياى يكديگر را نمى‌پذيرفتند، چون كسر شأن خود مى‌پنداشتند. اين حالت كه پيغمبر اكرم در خطبه فتح مكه از آن به «نخوت جاهليت» ياد كرد بسيار آزار دهنده بود تا زمانى كه اسلام آمد و قلم بطلان بر اين‌گونه افكار شيطانى و بى‌ارزش كشيد.

خطبه فتح مكه مى‌خوانيم كه پيغمبر فرمود:

«أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَذْهَبَ عَنْكُمْ نَخْوَةَ الْجَاهِلِيَّةِ وَتَفَاخُرَهَا بِآبَائِهَا أَلَا إِنَّكُمْ مِنْ آدَمَ وَآدَمُ مِنْ طِين؛

خداوند (در پرتو اسلام) كبر و خودپسندى جاهليت و افتخار به پدران را از شما دور ساخت.

همه مردم از آدمند (و همه برادر يكديگر) و آدم از خاك است». [٣]

[١]. بحارالانوار، ج ٦٩، ص ٣٢٠، ح ٣٥

[٢]. نهج‌البلاغه، نامه ٣١

[٣]. منهاج البراعة، ج ٢٠، ص ٣١٥ و كافى، ج ٨، ص ٢٤٦، ح ٣٤٢