پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٠ - شرح و تفسير حجت را بر تو تمام كردم

از طريق انجام كارهايى كه ما را نزد او و خلقش معذور مى‌دارد توأم با مدح و نام نيك در ميان بندگان و آثار خوب در تمام شهرها و (نيز تقاضا مى‌كنم كه) نعمتش را (بر من و تو) تماميت بخشد و كرامتش را مضاعف سازد.

و از (خداوند بزرگ مسئلت دارم) كه زندگانى من و تو را با سعادت و شهادت پايان بخشد كه ما همه به سوى او باز مى‌گرديم و سلام و درود (پروردگار) بر رسول خدا (صلى اللَّه عليه وآله وسلم) و دودمان طيب و پاكش باد؛ سلامى فراوان و بسيار. والسلام.

شرح و تفسير حجت را بر تو تمام كردم‌

امام عليه السلام در اين بخش (سى‌امين و آخرين بخش اين عهدنامه) به سه نكته پرداخته است:

نخست مى‌فرمايد: «بر تو واجب است كه همواره به ياد حكومت‌هاى عادلانه پيش از خود باشى و همچنين به سنّت‌هاى خوب يا آثارى كه از پيامبر (صلى اللَّه عليه وآله وسلم) رسيده يا فريضه‌اى كه در كتاب اللَّه آمده است توجّه كنى و به آنچه از اعمال ما در حكومت ديده‌اى اقتدا نمايى»؛

(وَالْوَاجِبُ عَلَيْكَ أَنْ تَتَذَكَّرَ مَا مَضَى لِمَنْ تَقَدَّمَكَ مِنْ حُكُومَةٍ عَادِلَةٍ، أَوْ سُنَّةٍ فَاضِلَةٍ، أَوْ أَثَرٍ عَنْ نَبِيِّنَا صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ أَوْ فَرِيضَةٍ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَتَقْتَدِيَ بِمَا شَاهَدْتَ مِمَّا عَمِلْنَا بِهِ فِيهَا)

. اشاره به اينكه، هرچند عهدنامه من جامع و كامل است اما تنها به آن قناعت مكن؛ اگر به مسائلى در قرآن مجيد و سيره و سنّت پيغمبر اكرم يا روش‌هاى شايسته‌اى در حكومت‌هاى عدل پيشين (مانند حكومت انبياى سلف) برخورد كردى، آنها را نيز به كار بند. اضافه بر اينها تو روش مرا در حكومت ديده‌اى و از نزديك شاهد و ناظر بوده‌اى آنها را نيز به كار بند، هرچند در اين عهدنامه‌