پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٧ - نامه در يك نگاه

٧٤ و من كتاب له عليه‌السلام كَتَبَهُ بَيْنَ رَبيعَةَ وَالْيَمَنِ وَنُقِلَ مِنْ خَطِّ هِشام بْنِ الْكَلْبي‌

از عهدنامه‌هاى امام عليه السلام‌

براى قبيله ربيعه و يمن مى‌باشد كه از خط هشام بن كلبى نقل شده است. [١]

نامه در يك نگاه‌

همان‌گونه قبلا اشاره شد اين كلام، متن پيمان‌نامه‌اى است كه حضرت على عليه السلام براى اهل يمن و طايفه ربيعه نگاشته و مفاد آن اين است كه آنها بايد

[١]. سند نامه:

همان‌گونه كه در عنوان آمده اين قسمت از نامه امام نيست، بلكه متن پيمانى است كه حضرت براى دو قبيله از قبايل عرب نگاشته است. صاحب كتاب مصادر نهج‌البلاغه در ذيل آن چنين مى‌نويسد كه سيد رضى مشكل بحث و گفت‌وگو درباره مصدر اصلى اين پيمان‌نامه را براى ما حل كرده، زيرا با صراحت مى‌گويد: آن را از خط «هشام بن كلبى» نقل كرده است.

نويسنده مزبور در پاورقى كتابش «هشام بن كلبى» را چنين معرفى مى‌كند كه نام او «هشام بن محمد» است و از عالمان به تاريخ عرب و اخبار و نسب‌هاى آنهاست. او يكى از كسانى است كه سخنان و خطبه‌هاى اميرمؤمنان على عليه السلام را پيش از سيّد رضى گردآورى كرده بود و در سنه ٢٠٥ يا ٢٠٦ چشم از جهان فرو بسته است (در واقع او از معاصران امام على بن موسى‌الرضا عليه السلام بوده است)، (مصادر نهج‌البلاغه، ج ٣، ص ٤٦٥)