پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٤ - شرح و تفسير از زيادخواهى اطرافيانت بپرهيز

امروز با توجّه به گستردگى رسانه‌ها، معمولًا با مصاحبه يا دادن بيانيه در اين گونه موارد اقدام مى‌كنند؛ ولى آنها كه عذر موجهى ندارند به زودى رسوا مى‌شوند و پايه‌هاى قدرتشان به لرزه در مى‌آيد.

اين نكته نيز قابل توجّه است كه امام عليه السلام براى افشاگرى در موارد سوء ظن رعيت دو فايده مهم ذكر فرمود: اوّل: رفع سوء ظن مردم از طريق بيان واقعيت‌ها و شرح امكانات و تنگناها. دوم: رياضت نفس والى و زمامدار، زيرا او با اين عمل، گويى خود را در اختيار مردم گذارده و از اوج قدرت فرود آمده و همچون يك دوست و برادر، با آنها متواضعانه سخن مى‌گويد و اين تواضع مايه رياضت نفس و پرورش روح و اخلاق زمامدار است.

پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله نيز بارها اقدام بر اين كار كرده و اسوه عملى براى اين دستور بود. از جمله:

١. به هنگام تقسيم غنائم فراوان جنگ حنين، هنگامى كه براى رؤساى تازه مسلمان قريش مانند ابوسفيان و بعضى ديگر يكصد شتر سهميه قرار داد و سهم مهاجران و انصار پيشين را بسيار كم و در حدود چهار شتر مقرر فرمود، گروهى از آنها سخت ناراحت شدند و بعضى پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله را متهم به عدم رعايت عدالت در تقسيم غنيمت نمودند. در اينجا پيغمبر خدا عذر خود را آشكارا بيان كرد و به آنها گفت: من با اين كار محبّت اين افراد را نسبت به اسلام جلب كردم تا مسلمان شوند ولى شما را به اسلامتان (كه در وجودتان ريشه‌دار است واگذاردم) آيا دوست نداريد گروهى شتر و گوسفند ببرند ولى شما محبّت و ايمان به رسول اللَّه را با خود ببريد؟ [١]

٢. نمونه ديگر جريانى است كه در صلح حديبيه اتفاق افتاد. پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله در اين صلح كه با مشركان مكه برقرار كرد اوّلًا حاضر شد بدون انجام اعمال‌

[١]. سيره ابن‌هشام، ج ٢، ص ٣٢٠ و تاريخ طبرى، ج ٢، ص ٣٦١، حوادث سال هشتم هجرت‌