پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧٧ - شرح و تفسير فراموش مكن براى چه به دنيا آمدهاى
سپس امام عليه السلام در ادامه اين سخن معاويه را به تقواى الهى و پرهيز از پيروى شيطان و فراموش نكردن آخرت توصيه كرده مىفرمايد: «در درون وجود خود از خدا بترس و تقواى الهى پيشه كن و با شيطان كه مىكوشد زمام تو را در دست گيرد بستيز (و زمام خود را از چنگ او بيرون آور) توجّه خود را به سوى آخرت معطوف بنما كه راه (اصلى) ما و تو همان است»؛
(فَاتَّقِ اللَّهَ فِي نَفْسِكَ، وَنَازِعِ الشَّيْطَانَ قِيَادَكَ [١]، وَاصْرِفْ إِلَى الآْخِرَةِ وَجْهَكَ، فَهِيَ طَرِيقُنَا وَطَرِيقُكَ)
. امام عليه السلام در واقع با اين عبارت از يك سو معاويه را به تقواى الهى توصيه مىكند و از سوى ديگر از سلطه شيطان، برحذر مىدارد و از سوى سوم او را متوجه سرنوشت نهايى و پيمودن راه آخرت مىسازد.
آنگاه امام عليه السلام در تأكيد اين معنا، وى را از عذاب الهى در دنيا مىترساند و مىفرمايد: «و از اين بترس كه خداوند تو را به زودى به بلايى كوبنده كه ريشهات را بزند و دنبالهات را قطع كند گرفتار سازد!»؛
(وَاحْذَرْ أَنْ يُصِيبَكَ اللَّهُ مِنْهُ بِعَاجِلِ قَارِعَةٍ [٢] تَمَسُ [٣] الْأَصْلَ، وَتَقْطَعُ الدَّابِرَ [٤])
. اين كلام امام اشاره به اين است كه پيش از آنكه عذاب الهى در قيامت دامن تو را بگيرد در اين دنيا دامن تو را خواهد گرفت؛ و مجازاتى سخت كه هم ريشه خودت را قطع مىكند و هم نسلهاى آيندهات را بر باد خواهد داد. همانگونه كه تاريخ گواهى مىدهد كه بعد از دوران كوتاهى، حكومت بنىاميّه كه غالباً گرفتار مشكلات بود ريشهكن شد و نسل و دودمان آنها بر باد رفت و جهان اسلام از شر
[١]. «قِياد» به معناى افسار است و از ريشه «قيادة» به معناى رهبرى كردن گرفته شده است
[٢]. «قارِعَة» به معناى حادثه يا بلاى كوبنده است
[٣]. «تَمَسُّ» از ريشه «مس» به معناى اصابت كردن است و «تَمَسُّ الأصْلَ» در اينجا كنايه از قطع ريشه است؛ ولى تعجب از كسانى است كه ريشه «مس» را به معناى قطع مىدانند در حالى كه «مس» از نظر لغت بهمعناى قطع نيست، بلكه هرگاه مفعول آن «اصل» باشد كنايه از قطع است
[٤]. «الدّابِرَ» به معناى دنباله است و به نسلهاى بعد، «دابر» گفته مىشود