پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٧ - شرح و تفسير

تعبير امام از مسأله حكومت و ولايت به «سراب» و يا «ابرهايى كه به سرعت متلاشى مى‌شوند» تشبيهات جالبى است كه از ناپايدارى زندگى دنيا و مقام‌ها و مواهب آن پرده بر مى‌دارد. سراب، نه فقط به هنگامى كه انسان به سراغش مى‌رود به زودى از ديدگان محو مى‌شود، بلكه اساساً امرى خيالى و توهمى است كه از خطاى باصره پيدا مى‌شود. همچنين ابرهايى كه رگبار مى‌زنند و به سرعت عبور مى‌كنند گرچه موقتاً سايه‌اى آرامبخش و آبى كه مايه حيات است با خود دارند؛ ولى دوران عمرشان كوتاه و بسيار زودگذر است.

در اينجا اين سؤال پيش مى‌آيد كه چگونه امام ولايت و خلافت را به عنوان متاع زودگذر دنيا و حقى شخصى كه از آن حضرت غصب شده مى‌داند با اينكه جانشينى پيامبر و به تعبير ديگر امامت مقام والاى روحانى است كه به‌عنوان مسئوليت و وظيفه‌اى الهى بر دوش امام افكنده مى‌شود، همچون نبوّت براى پيامبر اسلام، بنابراين صبغه دنيايى ندارد كه زودگذر و زوال‌پذير باشد.

شبيه اين تعبير در موارد ديگرى از نهج‌البلاغه ديده مى‌شود و ممكن است براى خوانندگان ايجاد توهم كند كه امام عليه السلام به خلافت همچون مقامى شخصى و دنيايى مى‌نگريست؟ پاسخ اين سؤال آن است كه امام از ديدگاه مدعيان خلافت سخن مى‌گويد. بدون شك آنها براى كسب مقام و برترى جويى به سراغ آن رفتند و درك نمى‌كردند كه اين مقامى شخصى و دنيوى نيست. افزون بر اين دريغ داشتن اين مقام از امام عليه السلام هم غصب حقوق مردم و سبب محروميتشان از اين موهبت الهى بود و هم اهانتى به ارزش‌هاى وجودى امام محسوب مى‌شد.

سرانجام حضرت در پايان اين بخش از نامه مى‌فرمايد: «از اين رو من براى‌