پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥ - شرح و تفسير مراقبت دقيق از كارگزاران

به‌سوى خيانت دراز كند و مأموران مخفى‌ات متفقاً نزد تو بر ضد او گزارش دهند به همين مقدار به عنوان گواه و شاهد قناعت كن و مجازاتِ بدنى را در حق او روا دار و به مقدارى كه در كار خود خيانت كرده كيفر ده سپس (از نظر روانى نيز او را مجازات كن و) وى را در مقام خوارى بنشان و داغ خيانت را بر او نه و قلاده ننگ اتهام را به گردنش بيفكن (و او را چنان معرفى كن كه عبرت ديگران گردد)»؛

(فَإِنْ أَحَدٌ مِنْهُمْ بَسَطَ يَدَهُ إِلَى خِيَانَةٍ اجْتَمَعَتْ بِهَا عَلَيْهِ عِنْدَكَ أَخْبَارُ عُيُونِكَ، اكْتَفَيْتَ بِذَلِكَ شَاهِداً فَبَسَطْتَ عَلَيْهِ الْعُقُوبَةَ فِي بَدَنِهِ، وَأَخَذْتَهُ‌ [١] بِمَا أَصَابَ مِنْ عَمَلِهِ،

ثُمَّ نَصَبْتَهُ بِمَقَامِ الْمَذَلَّةِ، وَوَسَمْتَهُ بِالْخِيَانَةِ، وَقَلَّدْتَهُ عَارَ التُّهَمَةِ)

. امام عليه السلام در اين حكم بر چند موضوع تأكيد ورزيده است.

يكم. براى اثبات مجرم بودن تنها به اخبار يك نفر از مأموران مخفى قناعت نكند، بلكه بايد تمام آنها بر خيانت يك فرد اجماع داشته باشند، از اين رو در بعضى از نامه‌هايى كه گذشت مشاهده مى‌كنيم كه امام مى‌گويد: مأمور پنهانى من چنين گزارشى داده اگر چنين باشد چنان خواهد بود و اگر ... معلوم مى‌شود امام در مسائل مهم تنها به اخبار يك نفر قناعت نمى‌كرد (خواه مربوط به موضوعات باشد يا احكام و اين همان چيزى است كه در علم اصول نيز بر آن تأكيد كرده‌ايم).

دوم. بعد از اجماع آنها ترديد به خود راه ندهد و بدون ملاحظه مقام و موقعيت افراد، كيفر لازم را براى آنها مقرّر دارد.

سوم. اين كيفر بايد جنبه جسمى و روحى هر دو داشته باشد و به‌گونه‌اى باشد كه درس عبرت براى همگان گردد، زيرا كيفرهاى مجرمان به دو منظور انجام‌

[١]. «أخَذْتَ» در اصل از ريشه «أخذ» به معناى گرفتن است؛ ولى بسيار مى‌شود كه به معناى مجازات كردن‌به‌كار رود، زيرا هنگام مجازات نخست مجرم را دستگير و سپس مجازات مى‌كنند. در قرآن مجيد نيز كراراً اين معنا به‌كار رفته است؛ مانند: «أخَذْناهُمْ بِالعَذابِ» (مؤمنون، آيه ٧٦)