پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٨ - نكته چگونگى حبط اعمال

نه تنها اشكالى ندارد، بلكه دلايل فراوانى براى آن مى‌توان ارائه كرد؛ يعنى همان‌گونه كه در ارتباط با محو شدن سيئات به‌وسيله حسنات، قرآن مجيد مى‌گويد: «إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ» [١] و يا مسأله شفاعت و عفو الهى سبب نابودى گناهان مى‌شود و اشكالى لازم نمى‌آيد همچنين در مورد محو شدن حسنات بر اثر گناهان نيز اين معنا ممكن است.

قرآن مجيد درباره از بين رفتن ثواب صدقات به‌وسيله منّت و آزار بعدى با صراحت مى‌گويد: « «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْأَذَى‌»؛ اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! صدقات خود را با منت گذاردن و آزار باطل نسازيد». [٢]

در سوره حجرات نيز مى‌فرمايد: « «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَرْفَعُوا أَصْواتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَلا تَجْهَرُوا لَهُ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ أَنْ تَحْبَطَ أَعْمالُكُمْ وَأَنْتُمْ لَا تَشْعُرُونَ»؛ اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! صداى خود را از صداى پيامبر بالاتر نبريد و در برابر او بلند سخن مگوييد (و او را بلند صدا نزنيد) آن‌گونه كه بعضى از شما در برابر بعضى بلند صدا مى‌كنند مبادا اعمال شما نابود گردد در حالى كه نمى‌دانيد». [٣]

درباره عُجب و خودبزرگ‌بينى بعد از عمل نيز در روايات آمده است:

«الْعُجْبُ يَأْكُلُ الْحَسَناتَ كَما تَأْكُلُ النَّارُ الْحَطَبَ؛

عجب حسنات انسان را از بين مى‌برد همان‌گونه كه آتش هيزم را». [٤]

در مورد حسد نيز شبيه همين تعبير آمده است از جمله در حديثى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم:

«إِيَّاكُمْ وَالْحَسَدَ فَإِنَّ الْحَسَدَ يَأْكُلُ الْحَسَنَاتِ كَمَا تَأْكُلُ النَّارُ الْحَطَبَ». [٥]

[١]. هود، آيه ١١٤

[٢]. بقره، آيه ٢٦٤

[٣]. حجرات، آيه ٢

[٤]. تفسير روح البيان، ج ٨، ص ٥٢٢

[٥]. بحارالانوار، ج ٧٠، ص ٢٥٥، ح ٢٦