و دولت‌ها پايبند به پيمان‌هاى خود نباشند، مردم دنيا در وحشت و ناامنى عجيبى فرو مى‌روند. فراموش نكنيم كه اسلام اين دستور انسانىِ بسيار مهم را چهارده قرن پيش، داده است؛ چيزى كه دنياى امروز هنوز در آن گرفتار مشكل است.

در حديثى از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم:

«ثَلَاثَةٌ لَاعُذْرَ لِأَحَدٍ فِيهَا: أَدَاءُ الْأَمَانَةِ إِلَى الْبَرِّ وَالْفَاجِرِ وَالْوَفَاءُ بِالْعَهْدِ لِلْبَرِّ وَالْفَاجِرِ وَبِرُّ الْوَالِدَيْنِ بَرَّيْنِ كَانَا أَوْ فَاجِرَيْنِ؛

سه چيز است كه هيچ كس در مخالفت با آن معذور نيست: اداى امانت خواه متعلق به انسان نيكوكارى باشد يا بدكار و وفاى به عهد، خواه در برابر نيكوكارى باشد يا بدكار و نيكى به پدر و مادر خواه نيكوكار باشند يا بدكار». [١]

در حديث ديگرى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم:

«مَنْ عَامَلَ النَّاسَ فَلَمْ يَظْلِمْهُمْ وَحَدَّثَهُمْ فَلَمْ يَكْذِبْهُمْ وَوَعَدَهُمْ فَلَمْ يُخْلِفْهُمْ فَهُوَ مِمَّنْ كَمَلَتْ مُرُوءَتُهُ وَظَهَرَتْ عَدَالَتُهُ وَوَجَبَتْ أُخُوَّتُهُ وَحَرُمَتْ غِيبَتُهُ؛

كسى كه با مردم معامله كند و به آنها ستم روا ندارد و با آنان سخن گويد و دروغ نگويد و وعده دهد و مخالفت با وعده خود ننمايد از كسانى است كه شخصيتش كامل و عدالتش ظاهر و برادرى او واجب و غيبتش حرام است». [٢]

ولى در دنياى امروز كه متأسّفانه پايه‌هاى ارزش‌هاى اخلاقى و انسانى سست شده، گاهى مهم‌ترين و مؤكدترين پيمان‌ها را زير پا مى‌گذارند و با صراحت مى‌گويند: «معيار منافع خصوصى است نه پيمان» و به همين دليل آرامشى كه بايد بعد از پيمان‌هاى صلح حاصل شود فراهم نمى‌گردد.

مرحوم شهيد مطهرى در كتاب «سيرى در سيره نبوى» نكته‌اى را از نخست وزير و فرمانده معروف انگليسى «چرچيل» نقل مى‌كند كه در كتاب خود درباه حمله متفقين به ايران چنين مى‌گويد: «اگر چه ما با ايرانى‌ها پيمان بسته بوديم كه‌

[١]. بحارالانوار، ج ٩٢، ص ٧٢، ح ٢

[٢]. همان مدرك، ح ٤