پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٧ - شرح و تفسير يك رشته اندرزهاى مهم

جدا گردد و دور شود.

سپس در سومين دستور مى‌فرمايد: «نام خدا را بزرگ بشمار و جز به حق از او نام مبر (و هرگز به نام او به دروغ سوگند مخور)»؛

(وَعَظِّمِ اسْمَ اللَّهِ أَنْ تَذْكُرَهُ إِلَّا عَلَى حَقٍّ)

، همان‌گونه كه در قرآن مجيد آمده است: « «وَلا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَةً لّاَيْمانِكُمْ أَنْ تَبَرُّوا وَتَتَّقُوا وَتُصْلِحُوا بَيْنَ النَّاسِ»؛ خدا را در معرض سوگندهاى خود قرار ندهيد؛ و براى اينكه نيكى كنيد، و تقوا پيشه سازيد، و در ميان مردم اصلاح كنيد (با سوگند خود به خداوند مانع‌تراشى نكنيد». [١]

اشاره به اينكه بعضى براى ترك نيكى به مردم و اصلاح در ميان آنها سوگند ياد مى‌كردند و آن را مانع از كار خير مى‌پنداشتند و در واقع قسمى به ناحق مى‌خوردند كه قرآن آنها را از آن باز داشته است. سخن امام در اينجا نيز ناظر به آن و امثال آن است.

آن‌گاه در چهارمين و پنجمين اندرز مى‌فرمايد: «بسيار به ياد مرگ و عالم پس از مرگ باش و هرگز آرزوى مرگ مكن مگر با شرطى مطمئن و استوار (از اعمال خود مطمئن باشى)»؛

(وَأَكْثِرْ ذِكْرَ الْمَوْتِ وَمَا بَعْدَ الْمَوْتِ، وَلَا تَتَمَنَّ الْمَوْتَ إِلَّا بِشَرْطٍ وَثِيقٍ‌ [٢])

. ياد مرگ و زندگى پس از آن انسان را از هواپرستى و حرص بر اموال دنيا و آلودگى به انواع گناهان باز مى‌دارد و به او هشدار مى‌دهد كه آماده سفر آخرت باشد و زاد و توشه لازم را براى آن سفر پرخطر فراهم سازد.

جمله‌

«وَلَا تَتَمَنَّ الْمَوْتَ‌

...» اوّلًا، اشاره به اين است كه انسان نبايد بدون اطمينان به ايمان و اعمال صالح آرزوى مرگ كند و ثانياً، چون هيچ اطمينانى براى هيچ‌كس جز معصومان به چنين شرطى نيست پيوسته از آرزوى مرگ خوددارى كند.

[١]. بقره، آيه ٢٢٤

[٢]. «وثيق» به معناى مطمئن است و از ريشه «وثوق» گرفته شده است‌