پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٤ - نكته ديدارهاى مستقيم مردمى

اهل بذل و بخشش است عطاى او را مى‌گيرند و به دنبال كار خود مى‌روند و اگر آدمى بخيل است مأيوس مى‌شوند باز هم به سراغ كار خود مى‌روند؛ ولى شخصى كه خود را پنهان مى‌دارد ممكن است بر در خانه او پيوسته ازدحام باشد.

سپس امام عليه السلام دليل سوم را بيان مى‌كند و مى‌فرمايد: «افزون بر اينها، بسيارى از حوايج مردم نزد تو، هزينه‌اى براى تو ندارد؛ مانند شكايت از ستمى يا درخواست انصاف در داد و ستدى»؛

(مَعَ أَنَّ أَكْثَرَ حَاجَاتِ النَّاسِ إِلَيْكَ مِمَّا لَا مَئُونَةَ فِيهِ عَلَيْكَ، مِنْ شَكَاةِ [١] مَظْلِمَةٍ، أَوْ طَلَبِ إِنْصَافٍ فِي مُعَامَلَةٍ)

. اشاره به اينكه تمام مراجعات مردم درخواست مالى نيست بسيارى از آنها درخواست كمك براى حل مشكلات است؛ مثلًا ظالمى به كسى ستمى كرده و مظلوم از تو كمك مى‌خواهد يا معامله‌اى صورت گرفته و يكى از دو طرف معامله به ديگرى زور مى‌گويد، يا بدون مجوز شرعى مى‌خواهد معامله را فسخ كند و يا بدهى خود را بدون دليل نمى‌پردازد. در تمام اين‌گونه امور اگر والى در جلساتى با مردم ارتباط مستقيم داشته باشد مى تواند از نفوذ و قدرت خود استفاده كند و احقاق حق نمايد بى آنكه هزينه مالى براى او داشته باشد.

نكته ديدارهاى مستقيم مردمى‌

تنها در اين عهدنامه نيست كه اميرالمؤمنين على عليه السلام به مالك اشتر اين توصيه را مى‌كند كه سعى كند در ساعات معينى تماس مستقيم با مردم داشته باشد و از مشكلات آنها آگاه گردد و جلوى مظالم را بگيرد، بلكه در روايات ديگرى از معصومان عليهم السلام نيز بر اين معنا تأكيد شده است.

از جمله يكى از ياران خاص امام على بن موسى‌الرضا عليه السلام به نام بزنطى‌

[١]. «شَكاة» به معناى شكايت است‌