پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣ - شرح و تفسير منشيان و كارگزاران

امام عليه السلام در بخش‌هاى پيشين همين عهدنامه درباره وزيران به همين نكته اشاره كرد و فرمود:

«إِنَّ شَرَّ وُزَرَائِكَ مَنْ كَانَ لِلْأَشْرَارِ قَبْلَكَ وَزِيراً؛

بدترين وزراى تو كسانى هستند كه وزير زمامداران شرور قبل از تو بوده‌اند».

كوتاه سخن اينكه اشخاص را از سوابق آنها بايد شناخت و به ظواهر فعلى آنها كه گاه براى فريفتن زمامدران و جلب توجّه آنهاست قناعت نكرد.

سپس به معيار دومى براى اين انتخاب اشاره كرده مى‌فرمايد: «و بر كسانى اعتماد كن كه در ميان مردم بهترين آثار نيك را گذارده‌اند و در امانت دارى معروف‌ترند»؛

(فَاعْمِدْ لِأَحْسَنِهِمْ كَانَ فِي الْعَامَّةِ أَثَراً، وَأَعْرَفِهِمْ بِالْأَمَانَةِ وَجْهاً)

. به يقين قضاوت توده‌هاى مردم درباره اشخاص يكى از بهترين طرق شناسايى آنهاست.

در فرمايش‌هاى امام، اوايل همين عهدنامه اين جمله را داشتيم:

«إِنَّمَا يُسْتَدَلُّ عَلَى الصَّالِحِينَ بِمَا يُجْرِي اللَّهُ لَهُمْ عَلَى أَلْسُنِ عِبَادِهِ؛

براى تشخيص افراد صالح از آنچه خداوند بر زبان بندگانش (و توده‌هاى مردم) جارى مى‌سازد مى‌توان بهره گرفت».

سپس امام در پايان اين سخن مى‌فرمايد: «اگر چنين كنى اين دليل بر خيرخواهى و اطاعت تو از پروردگار است، همچنين اطاعت از كسى كه ولايت را از طرف او پذيرفته‌اى (يعنى امام و پيشواى تو)»؛

(فَإِنَّ ذَلِكَ دَلِيلٌ عَلَى نَصِيحَتِكَ لِلَّهِ وَلِمَنْ وُلِّيتَ أَمْرَهُ)

. اين احتمال نيز در جمله‌

«لِمَنْ وُليّتَ أمرَه»

هست كه منظور از آن مردم باشند؛ يعنى دقت در انتخاب منشيان مخصوص، نشانه خيرخواهى در پيشگاه خدا و خيرخواهى در مورد مردمى است كه بخشى از حكومت بر آنها را برعهده گرفته‌اى. يعنى اگر در انتخاب منشيان مخصوص دقت‌هاى لازم را از طرقى كه براى تو شرح دادم به‌كار گيرى و آنها را بر اساس حسن ظن و هوشيارى شخصى‌