پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢ - شرح و تفسير منشيان و كارگزاران

وَاسْتِنَامَتِكَ‌ [١] وَحُسْنِ الظَّنِّ مِنْكَ، فَإِنَّ الرِّجَالَ يَتَعَرَّضُونَ لِفِرَاسَاتِ الْوُلَاةِ بِتَصَنُّعِهِمْ‌ [٢]

وَحُسْنِ خِدْمَتِهِمْ، وَلَيْسَ وَرَاءَ ذَلِكَ مِنَ النَّصِيحَةِ وَالْأَمَانَةِ شَيْ‌ءٌ)

. اين يك واقعيت مهم است، كسانى كه در پى احراز مقامات بالا هستند سعى مى‌كنند خود را در نظر زمامداران افرادى امين، پركار، هوشيار و فعال نشان بدهند تا از اين طريق توجّه آنها را به خود جلب كنند و چون بر مركب مراد سوار شدند دست به سوء استفاده و خيانت بزنند. به همين دليل نبايد به ظاهر سخنان و اعمالى را كه در آغاز كار انجام مى‌دهند دلخوش كرد. همچنين حسن ظن و اعتماد شخصى و اعتقاد به هشيارى خويشتن را در اين‌گونه موارد بايد كنار گذاشت و براى حسن انتخاب كارگزاران و معاونان و منشيان و مانند آنها به سراغ معيارهاى ديگرى رفت؛ معيارهايى كه كاملًا قابل اعتماد و كمتر خطاپذير است؛ همان معيارهايى كه امام در جمله‌هاى بعد به آن اشاره فرموده است.

مى‌فرمايد: «آنها را از طريق مقاماتى كه براى حاكمان صالح پيش از تو داشته‌اند بيازماى»؛

(وَلَكِنِ اخْتَبِرْهُمْ بِمَا وُلُّوا لِلصَّالِحِينَ قَبْلَكَ)

. اين مسأله معيار بسيار اطمينان‌بخشى است، هرگاه ديدى فلان شخص سال‌ها با حكومت‌هاى صالح همكارى داشته و مورد قبول آنها بوده مى‌توان فهميد كه او شخص لايق و درستكارى است؛ ولى اگر در پرونده زندگى او همكارى با ناصالحان و قبول پست‌هايى از سوى زمامداران سوء وجود داشته باشد بايد از او صرف نظر كرد.

[١]. «استِنامَة» به معناى آرامش و اعتماد و اطمينان است. از ريشه «نوم» به معناى خواب گرفته شده، زيراانسان در حالت خواب به آرامش دست مى‌يابد

[٢]. «تَصَنُّعْ» به معناى ظاهرسازى و تلاش براى خوب نشان دادن شخص يا چيزى است. از ريشه «صنع» و «صنعت» گرفته شده و هنگامى كه به باب تفعل مى‌رود به معناى تكلف براى ساختن چيزى است‌