در بحث اوّل ، مراتب حيا را بر اساس تفاوت ناظران مطرح كرديم و آن را با مراحل رشد ، مقايسه نموديم . در اين جا حيا را از جهت «فعل نابه هنجار» مورد بررسى قرار داده ، مراتب آن را مشخّص خواهيم كرد . افعال نابه هنجار ، همه در يك سطح نيستند . گفتيم كه فعل نابه هنجار ، دو ملاك دارد : شرع و عرف . روشن ترين درجه فعل نابه هنجار ، حرام شرعى و حرام عرفى است . آنچه در شرع ، حرام دانسته شده و آنچه از نظر عرف به هيچ عنوان پذيرفتنى نيست ، حرام هاى شرعى و عرفى محسوب مى شوند . امّا كارهاى ديگرى هم هستند كه به اين درجه از نابه هنجارى نمى رسند ، امّا برخى افراد ، آنها را براى خود ، نابه هنجار مى دانند . اين گونه نابه هنجارى ها بستگى تام به شخصيت فرد و كرامت نفسانى او دارد . هر چه شخصيت انسان متعالى تر باشد ، دامنه افعال نابه هنجار وى گسترش بيشترى مى يابد . انسان هاى متعالى كارهايى را براى خود نابه هنجار مى دانند كه از نظر ديگران ، قبح ندارد و كارهايى را براى خود لازم مى شمرند كه از نظر ديگران ، حُسنى ندارد ، درست شبيه انواع پارچه كه بر اساس رنگى كه دارند ، حسّاسيت آنها نسبت به كثيفى متفاوت است . يك پارچه سفيد ، بيش از پارچه تيره به سياهى حسّاس است . آنچه پارچه سفيد را لكّه دار و آلوده مى كند ، ممكن است در پارچه تيره هيچ تأثير مشهودى بر جاى نگذارد و يا درجه پاكى و تميزى اتاق هاى عمل جرّاحى در بيمارستان ها ، بسيار فراتر از تميزترين خانه ها يا محلّ كارهاست و درجه تميزى كارخانه هاى توليد اجزاى