پژوهشي در فرهنگ حيا - پسنديده، عباس - الصفحة ٣١٢
.اى على ! هرگاه از چيزى سؤال شدى كه آن را نمى دانى ، شرم نكن از اين كه بگويى : «خدا مى داند» .
به همين جهت ، على عليه السلاممى فرمايد كه اگر براى رسيدن به دانش ، همه جاى زمين را زير پا بگذارى ، ارزش آن را دارد . [١] ٢ . يكى ديگر از نمونه هاى كم رويى و حياى منفى ، مشورت نكردن با افراد كوچك تر است . گاهى لازم است انسان با افراد كوچك تر از خود ، مشورت كند . افراد كم رو از چنين كارى خوددارى مى كنند ؛ زيرا آن را به معناى تحقيرخود مى دانند و در نتيجه ، از انجام دادن آن ، شرم مى كنند . اين در حالى است كه ندانستن ، عيب است ، نه مشورت با كوچك تر . به همين جهت ، لقمان حكيم به فرزند خود مى گويد : يا بُنَيَّ ! شاوِرِ الكَبيرَ ولا تَستَحيِ مِن مُشاوَرَةِ الصَّغيرِ . [٢] اى فرزندم ! با بزرگ سالان مشورت كن و از مشورت با كوچك ها شرم نكن . مشورت نكردن با كوچك تر از خود ، به معناى محروم ساختن خود است و اين ، چيزى است كه بايد از آن شرم داشت . ٣ . يكى ديگر از مواردى كه در كم رويى تأثير مى گذارد ، شغل و نوع كارى است كه فرد به آن اشتغال دارد . برخى افراد ، نوع شغل را مايه افتخار و مباهات خود مى دانند ، حال آن كه كسب روزى حلال ، مايه افتخار است . اين گونه افراد ، تن به هر كارى نمى دهند و از اشتغال به كارهايى كه از نظر اجتماعى ، در سطح بالايى قرار ندارد ، خجالت مى كشند و اگر به چنين امورى اشتغال داشته باشند ،
[١] «خمس لو شدّت إليها المطايا حتّى ينضين لكان يسيرا : ... ولا يستحيى الجاهل أن يتعلم ولا يستحيى العالم إذا سئل عمّا لايعلم أن يقول : أللّه أعلم ؛ پنج چيز است كه اگر در طلب آن ، چارپايان به تاخت روند تا خسته شوند ، كم خواهد بود : ... جاهل از آموختن شرم نكند و عالم ، هرگاه از او سؤالى پرسيده شود كه نداند ، شرم نكند از اين كه بگويد : خدا مى داند» . (دعائم الإسلام ، ج ١ ، ص ٨٠ ؛ مستدرك الوسائل ، ج ١١ ، ص ٢٢٤)[٢] الاختصاص ، ص ٣٣٨ ؛ بحار الأنوار ، ج ١٣ ، ص ٤٢٨ .