پژوهشي در فرهنگ حيا - پسنديده، عباس - الصفحة ١١٧

.سپس فرموده است : إنَّهُ ما أصابَ أحَدا شَيءٌ عَلى هذِهِ الحالِ فَكادَ أن يُفارِقَهُ إلاّ أن يَشاءَ اللّه ُ عز و جل . [١]

.آسيبى كه به كسى در اين حالت برسد ، اميدى به برطرف شدن آن نيست ، مگر آن كه خدا بخواهد .

شايد اين كه بلافاصله پس از تنهايى ، افكار ناروا و وسوسه هاى شيطانى هجوم مى آورند ، نشانگر همين حقيقت باشد . شتاب شيطان و بلكه شدّت يافتن شتاب او ، حاكى از اين است كه انسانِ تنها ، لقمه دندانگيرى براى اوست . ويژگى چهارم ، « شدّت نزديكى » شيطان به انسانِ تنهاست . شيطان ، خود به حضرت نوح عليه السلامگفته است كه در سه موقعيت ، بيش از هر وقت ديگرى به انسان نزديكم . يكى از آنها موقعيت خلوت است . [٢] در برخى ديگر از روايات آمده كه در چنين مواقعى ، شيطان ، خود در صحنه حاضر مى شود [٣] و برخى ديگر نيز صحبت از همراهى شيطان با انسان در چنين مواقعى دارد . [٤] دشمن ، هنگامى به هدف خود نزديك مى شود كه او را ناتوان و ضعيف بيابد . هرچه شخص مورد هدف دشمن ، قوى تر و قدرتمندتر باشد ، فاصله دشمن از او بيشتر و بيشتر مى گردد ؛ امّا به موازات كاهش توانِ هدف ، دشمن نيز به وى نزديك تر مى گردد و هر چه دشمنْ نزديك تر گردد ، قدرت ضربه اش و عمق و دامنه تخريبش بيشتر از حملاتى است كه از فاصله دور انجام مى شود . حكايت انسان و شيطان نيز همين گونه است . شيطان ، در وقت تنهايى ، بيش از هر وقت ديگرى به انسانْ نزديك مى شود و هرچه بيشتر نزديك گردد ، توان ضربه زدن او و امكان آسيب پذيرى انسان بيشتر مى گردد . خلاصه اين كه : خلوت ، همه قلمروهاى پيرامونى انسان را به تصرّف شيطان