پژوهشي در فرهنگ حيا - پسنديده، عباس - الصفحة ٣١٩

البته متأسفانه گاهى فرهنگ جامعه به گونه اى شكل يافته كه اگر كسى چنين كارهايى را انجام دهد ، مردم ، او را تحقير كرده ، حرمت او را نگه نمى دارند و نسبت به او گستاخ مى شوند . هر چه كالاى خريدارى شده ، بى ارزش تر باشد ، احتمال بى حرمتى مردم و شدّت آن نسبت به چنين فردى ، بيشتر مى شود . در چنين فرهنگى ، گويى حرمت و شخصيت افراد ، توسط اشياى متعلّق به آنان ، تعريف و تعيين مى شود و لذا كسى را كه چيز كم ارزشى را حمل كند ، پست مى شمارند و به خود ، حق مى دهند كه به وى ، بى احترامى نمايند . در چنين مواردى ، به جهت حفظ حرمت و آبرو ، و براى جلوگيرى از گستاخ شدن مردم نسبت به خود ، بهتر است اين گونه كارها ترك شوند . اين ترك كردن ، نه به جهت زشتى كار است ؛ بلكه به اين جهت است كه شخص ، زمينه بى حرمتى مردم نسبت به خود را فراهم نياورد ؛ همان گونه كه مثلاً گفته مى شود از مواضع تهمت ، بايد پرهيز كرد . [١] به همين جهت ، امام كاظم عليه السلامبه يكى از اصحاب خود كه ماهى اى به دست داشت و آن را حمل مى كرد ، فرمود :

.اِقذِفها ! إنَّني لَأَكرَهُ لِلرَّجُلِ السَّرِيِّ أن يَحمِلَ الشَّيءَ الدَّنِيَّ بِنَفسِهِ . [٢]

.رهايش كن ! من خوب نمى دانم كه يك انسان شريف ، خود ، كالاى ناچيزى را حمل كند .

.سپس فرمود : إنَّكُم قَومٌ أعداؤُكُم كَثيرَةٌ ، عاداكُمُ الخَلقُ ، يا مَعشَرَ الشّيعَةِ إنَّكُم قَد عاداكُمُ الخَلقُ ، فَتَزَيَّنوا لَهُم بِما قَدَرتُم عَلَيهِ . [٣]

.شما [شيعيان] گروهى هستيد كه دشمنانتان فراوان اند . شما گروهى هستيد كه مردم با شما دشمنى مى كنند . پس تا آن جا كه مى توانيد ، خود را در برابر آنان ، آراسته سازيد .