عبداللّه بن ابى يعفور مى گويد : روزى در حضور امام صادق عليه السلام كسى عطسه كرد . حضرت به وى فرمود : «رحمك اللّه !» . پس از آن ، امام صادق عليه السلامعطسه كرد و حاضران ، خجالت كشيدند و زشت دانستند كه پاسخ حضرت را بدهند . امام عليه السلامنيز درباره آداب عطسه براى آنان سخن گفت . [١] البته اين مورد ، فقط يك نمونه است . افراد كم رو ، از به جا آوردن بيشتر آداب اجتماعى خجالت مى كشند و به همين جهت ، بسيارى از آداب اجتماعى ترك مى شود . افراد كم رو ، معمولاً از نظر آداب اجتماعى ضعيف اند و توان انجام دادن درست آن را ندارند . ٥ . حضرت على عليه السلام ، سه چيز را نشانه ضعف و كم رويى دانسته كه اولينِ اين نشانه ها ، مربوط به اذان گفتن است . اذان ، آدابى دارد . برخى از آداب آن ، مربوط به اذان گوست و برخى ديگر ، مربوط به شنونده اذان . در آدابِ كسى كه صداى اذان را مى شنود ، آمده كه بهتر است جملات اذان را تكرار كند . رسول خدا فرموده كه هرگاه اذان را شنيديد ، همراه مؤذّن ، تكرار كنيد [٢] و ثواب فراوان و آثار مثبتى براى آن ذكر كرده است [٣] و انجام ندادن آن را نشانه جفا شمرده است . [٤] ن باره مى فرمايد :

[١] مكارم الأخلاق ، ص ٣٥٥ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٦ ، ص ٥٢ .[٢] ر .ك : صحيح البخارى ، ج ١ ، ص ٢٢١ (ح ٥٨٦) ؛ صحيح مسلم ، ج ١ ، ص ٢٨٨ (ح ٣٨٣) ؛ مسند ابن حنبل ، ج ، ص ١٠٧ (ح ١١٥٠٤) ؛ كنزالعمّال ، ج ٧ ، ص ٧٠٠ (ح ٢٠٩٩٧ و ٢١٠٠٤) .[٣] ر .ك : صحيح مسلم ، ج ١ ، ص ٢٨٩ (ح ٣٨٥) و ص ٢٩٠ (ح ٣٨٦) ؛ سنن أبى داوود ، ج ١ ، ص ١٤٥ (ح ٥٢٥ و ٥٢٧) ؛ علل الشرائع ، ص ٢٨٤ ؛ مستدرك الوسائل ، ج ٤ ، ص ٦١ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٦ ، ص ٣١٦ و ج ٨٤ ، ص ١٧٦ ؛ الدعوات ، ص ١١٦ (ح ٢٦٧) .[٤] السنن الكبرى ، ج ٢ ، ص ٤٠٦ (ح ٣٥٥٣) ؛ كنزالعمّال ، ج ١٦ ، ص ٦٨ (ح ٤٣٩٧١) .افرادى كه از شخصيت مستحكم و قدرتمندى برخوردارند ، اين كار را به خوبى و به راحتى انجام مى دهند ؛ امّا انجام دادن اين كار براى افراد كم رو ، بسيار دشوار است . اينان به دليل ناتوانى شخصيتى خود ، قدرت تكرار اذان را ندارند و لذا تصوّر مى كنند كه كار زشتى است . {*} همان گونه كه پيش از اين گفتيم ، در حقيقت ، زشت دانستن اين قبيل كارها ، يك شيوه دفاعى براى پوشاندن ضعف است . كسى كه توان انجام دادن كارى را ندارد ، آن را زشت به حساب مى آورد تا انجام دادن آن را قبيح و شرم آور معرّفى كند و بدين وسيله ، رفتار خود را توجيه نمايد . به هر حال ، ترك تكرار اذان از سرِ ضعف و ناتوانى بوده ، يكى از نشانه هاى كم رويى به شمار مى رود . امام على عليه السلامدر اين باره مى فرمايد :