پژوهشي در فرهنگ حيا - پسنديده، عباس - الصفحة ٢٠٣
گذاشتن چنين اخلاقى شود . بنا بر اين ، بهتر است او را ببخشد ، تكريم كند ، بدو شخصيت بخشد و همه چيز را براى هميشه فراموش كند ، همان گونه كه خداوند با كسى كه از رفتار نارواى خود شرمنده است ، چنين مى كند . اين ويژگى خداوند ، مى تواند الگو و سرمشق باشد . به راستى اگر خداوند ، خطاپوشى نكند و بنده شرمنده را نبخشد ، چه تأثيرى در او خواهد داشت ؟ آيا او باز هم از كرده خويش ، پشيمان و شرمنده خواهد شد ؟ البته ممكن است فردى كه مرتكب اشتباه شده ، حتّى پس از تمام شدن ماجرا ، از يادآورى آن ، شرمگين و سرافكنده شود . اين حاكى از مراتب عالى حياست و نشان مى دهد كه وى تا چه اندازه براى زندگى زناشويى ارزش قائل است و به چه مقدار از كرامت نفس برخوردار است . همچنين نشان مى دهد كه مرور زمان ، زشتى كار را در نظر وى از بين نبرده و تكرار تجربه زندگى مشترك ، از حياى آنان نكاسته است .
٤ . شرم درخواست
در الگوى ارتباطى حيا ، هر يك از طرفين از بيان خواسته هايى كه ممكن است خارج از توان ديگرى باشد ، شرم مى كند . يك انسانِ باحيا نيز از اين كه نتواند خواسته كسى را برآورده سازد ، شرمگين مى شود . رسول خدا به جهت شدّت حيايى كه داشت ، دست رَد به سينه هيچ سائلى نزد [١] و اين ويژگى همه اهل ايمان است . [٢] در زندگى مشترك ، معمولاً مردان ، مسئول تأمين نيازمندى ها هستند . براى مرد ، بسيار سخت است كه با دست خالى به خانه برگردد . حضرت ابراهيم عليه السلامروزى براى تهيه آذوقه از منزل خارج شد ؛ امّا چيزى نيافت و شرم داشت كه با دست خالى به خانه برگرد . [٣] زنان باحيا و كريم النفس نيز با درك چنين حالتى ، از بيان خواسته اى كه ممكن است خارج از توان همسرشان
[١] ر .ك : الكافى ، ج ٨ ، ص ١٣٠ ؛ الأمالى ، طوسى ، ص ٦٩٢ ؛ مكارم الأخلاق ، ص ٢٣ .[٢] بحار الأنوار ، ج ٦٧ ، ص ٣١١ .[٣] ر .ك : تفسير القمى ، ج ١ ، ص ١٥٣ ؛ بحار الأنوار ، ج ١٢ ، ص ٥ .