پژوهشي در فرهنگ حيا - پسنديده، عباس - الصفحة ٢٤٠
توليد صحنه هاى قبيح و آلوده شدن فضاى بصرى جامعه تأكيد دارد . آنچه در اين بخش بيان كرديم ، مربوط به مسئوليت مردان در جلوگيرى از توليد صحنه هاى نازيبا توسط زنان بود ؛ امّا اين مسئوليت ، منحصر در اين نيست . هر توليدى مصرف كننده اى هم دارد . همان گونه كه توليد صحنه هاى نازيبا ، اگر مشمول حيا شود ، موجب پيراستگى جامعه مى گردد ، مصرف صحنه هاى نابه هنجار نيز مشمول همين اصل است . در شهر حيا ، چشم ها نيز حيا دارند . چشم باحيا ، از نگاه كردن به آنچه نابه هنجار است ، خوددارى مى كند . شايد زنانى باشند كه حيا را رعايت نكنند و صحنه هاى بى شرمانه اى را توليد كنند . در اين صورت ، چشم ها بايد حيا داشته باشند و از ديدن صحنه هاى نابه هنجار ، خوددارى كنند . نگاه كردن به نامحرم ، تير مسمومى است كه به جان انسان مى نشيند . چه بسا نگاهى كه يك دنيا حسرت و پشيمانى به دنبال داشته باشد . [١] چشمى كه حيا دارد ، به محض رو به رو شدن با زنان نامحرم ، رو بر مى گردانَد . رسول خدا و امام على عليه السلاموقتى ديدند زنى از روى مَركب خود مى افتد ، به سرعت ، چهره خود را برگرداندند [٢] تا نكند هنگام سقوط كه بدن وى آشكار مى شود ، نگاهشان به او بيفتد . روزى زنى به خانه رسول خدا آمد كه لباس نازكى بر تن داشت . حضرت ، فورا صورت خود را برگرداند و او را راهنمايى كرد [٣] و وقتى جوانى را ديد كه به زن جوانى خيره شده است ، با دست خويش چهره وى را از نامحرم برگرداند . [٤]
[١] امام صادق عليه السلام مى فرمايد : «النظر سهم من سهام إبليس مسموم و كم من نظرة أورثت حسرة طويلة ؛ نگاه ، تيرى مسموم از تيرهاى ابليس است و چه بسا نگاهى كه حسرت طولانى به بار مى آورد !» . (المحاسن ، ج ، ص ١٠٩ ؛ الكافى ، ج ٥ ، ص ٥٥٩ ؛ ثواب الأعمال ، ص ٢٦٤ ؛ بحار الأنوار ، ج ١٠٤ ، ص ٤٠)[٢] ر . ك : مستدرك الوسائل ، ج ٣ ، ص ٢٤٥ ؛ مجمع الزوائد ومنبع الفوائد ، ج ٥ ، ص ١٢٢ ؛ كنز العمّال ، ج ١٥ ، ص ٤٦٣ (ح ٤١٨٣٨ و ٤١٨٣٩) ؛ المصنّف ، عبدالرزاق ، ج ٣ ، ص ١٣١ .[٣] ر . ك : سنن أبى داوود ، ج ٢ ، ص ٢٧٠ ، ح ٤١٠٤ ؛ السنن الكبرى ، ج ٢ ، ص ٢٢٦ ؛ كنزالعمال ، ج ٧ ، ص ٣٣١ ، ح ١٩١١٥ .[٤] ر .ك : مسند أحمد ، ج ١ ، ص ٧٦ و ٢١٣ و ٢٥١ و ٣٢٩