رسول خدا ، در حقيقت ، چنين افرادى به وسيله آبروى خود ، كسب معاش مى كنند ؛ يعنى آبرو مى دهند و چيزى مى گيرند . [١] به همين جهت ، گدايى از مردم ، مايه از بين رفتن حيا مى شود . امام صادق عليه السلام در اين باره مى فرمايد :

.طَلَبُ الحَوائِجِ إلَى النّاسِ استِلابٌ لِلعِزِّ ومَذهَبَةٌ لِلحَياءِ . [٢]

.نياز خود را از مردم خواستن ، مايه سلب عزّت و از بين رفتن حياست .

.رسول خدا نيز فرموده است : المَسائِلُ كدوحٌ يُكَدِّحُ بِهَا الرَّجُلُ وَجهَهُ . [٣]

.گدايى كردن ، [مانند] چنگ زدن است كه فرد به وسيله آن ، صورت خود را مى خراشد .

به همين جهت ، يكى از گروه هايى كه معمولاً بى حيايى در ميان آنان فراوان ديده مى شود ، افراد فقيرى هستند كه به نان شب خويش ، محتاج اند و به خاطر كسب روزى مجبورند به هر كسى رو بيندازند و به هر كارى تن دهند و هر ذلّت و خوارى اى را تحمّل كنند . امام على عليه السلام ، پيامد فقر را چهار چيز مى دانند : ضعف يقين ، كاهش عقل ، كم رنگ شدن دين ، و كاهش حيا و آبرو . و از اين رو ، فرموده است كه : از فقر به خدا پناه مى بريم . [٤] گدايى از مردم ، مايه خوارى است [٥] و طوق ذلّتى است كه بر گردن انسان افكنده مى شود . [٦] البته دست نياز به سوى ديگران دراز كردن و نگاه به دست مردم داشتن ، هميشه علّتِ ندارى نيست و در بسيارى موارد ، معلولِ قانع نبودن است . گاهى

[١] رسول خدا مى فرمايد : «إن المسألة كسب الرجل بوجه ، فأبقى رجل على وجهه أو ترك ؛ گدايى كردن ، كاسبى به وسيله آبروست . گروهى آبروى خود را نگه مى دارند و گروهى ترك مى كنند» . (النوادر ، راوندى ، ص ٨٦ ، ح ١١ ؛ الجعفريات ، ص ٥٦)[٢] الكافى ، ج ٢ ، ص ١٤٨ ، بحار الأنوار ، ج ٧٥ ، ص ١١٠ .[٣] سنن أبى داوود ، ج ٢ ، ص ١١٩ (ح ١٦٣٩) ؛ مسند ابن حنبل ، ج ٧ ، ص ٢٧٩ ، (ح ٢٠٢٨٥) ؛ كنزالعمّال ، ج ٦ ، ص ٤٩٦ (ح ١٦٦٩٨) .[٤] جامع الأخبار ، ص ١٠٦ .[٥] ر .ك : مطالب السؤول ، ص ٥٦ ؛ غررالحكم ودررالكلم ، ح ٤٤٤ ، ٨١٥٤ و ٢١١٠ .[٦] ر .ك : غررالحكم ودررالكلم ، ج ٢١٢٩ .