پژوهشي در فرهنگ حيا - پسنديده، عباس - الصفحة ٢١٤
متوقّف بر اين است كه والدين ، فرزند خود را به اين نكات ، توجّه دهند . در روايتى آمده است كه روز قيامت ، شخصى را مى آورند كه نام او محمّد است . خداوند به وى خطاب مى كند : تو كه همنام حبيب من هستى ! شرم نكردى كه عصيان مرا مرتكب شدى ، و حال آن كه من ، شرم دارم تو راكه همنام حبيب منى ، عذاب كنم ؟! [١] در اين روايت ، خبر به خوبى روشن است كه اگر نامگذارى به درستى انجام شود و به فرهنگ همراه آن توجّه گردد ، چه تأثيرى مى تواند در زنده كردن حيا داشته باشد و به همين جهت در فرهنگ اسلامى ، توجّه زيادى به نامگذارى شده و نام نيك ، يكى از حقوق فرزندان ، دانسته شده است . [٢] ٥ ـ آشنا كردن نوزاد با روحيه معنوى ، نقش مهمّى در پرورش حيا خواهد داشت . با شعر خواندن براى كودك و آشنا كردن او با نواى دلنشين قرآن و ... مى توان در اين راه قدم برداشت . ٦ ـ جدا كردن محلّ خواب كودك ، يكى ديگر از اقدامات مهم در اين زمينه است . اطّلاع يافتن كودك از روابط جنسى والدين ، عامل مهمّى در انحراف و بى حيا شدن وى دارد . در روايات آمده است فرزندى كه شاهد چنين امورى باشد و يا حتّى صداى نفس والدين را در آن حال بشنود ، ممكن است به فساد ، كشيده شود [٣] . بنا بر اين ، جداسازى محلّ خواب كودكان از والدين و مخفى بودن
[١] مستدرك الوسائل ، ج ١٥ ، ص ١٣٠ .[٢] ر . ك : مكارم الأخلاق ، ص ٢٢٠ و ٤٤٣ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٣ ، ص ٨٠ .[٣] در روايتى از امام صادق عليه السلام آمده است : «قال رسول اللّه : والذى نفسى بيده لو أنّ رجلاً غشى امرأته وفى البيت صبى مستيقظ يراهما ويسمع كلامهما ونفسهما ما أفلح أبدا ؛ اذا كان غلاما كان زانيا أو كان جارية كانت زانية . و كان على بن الحسين عليه السلام إذا اراد أن يغشى أهله أغلق الباب و أرخى الستور وأخرج الخدم ؛ رسول خدا فرموده است : سوگند به كسى كه جانم در دست اوست ، اگر كسى با همسر خود درآميزد و در اتاق ، كودكى بيدار باشد كه آنها را ببيند و سخن و نَفَس آنان را بشنود ، هيچ گاه رستگار نمى شود ؛ اگر پسر باشد ، زناكار مى شود و اگر دختر باشد ، زناده مى گردد . هر گاه امام سجاد عليه السلام قصد آميزش داشت ، در را مى بست و پرده را مى افكند و خدمتكاران را بيرون مى كرد» . (الكافى ، ج ٥ ، ص ٥٠٠) . در روايت ديگرى از ايشان آمده : «لايجامع الرجل امرأته ولاجاريته وفى البيت صبى ؛ فإن ذلك ممّا يورث الزنا ؛ وقتى كودكى درون اتاق است ، هيچ كس با همسر خود آميزش نكند كه اين كار ، زناكار شدن را به ارمغان مى آورد» (الكافى ، ج ٥ ، ص ٤٩٩) .