پژوهشي در فرهنگ حيا - پسنديده، عباس - الصفحة ٤٤
درجه نابه هنجارى كارها براساس رتبه مقام مخالفت شده ، تعيين مى شود . به همين جهت ، مخالفت هايى كه با خداوند صورت مى گيرد ، در يك رديف قرار مى گيرند و مخالفت هاى با مردم ، در رديف ديگر و ... . شيوه دوم ، از ارزش بالاترى برخوردار است ؛ چون مهم نيست كه چه كارى انجام شده است ، بلكه مهمْ اين است كه اين كار ، مخالفت با چه كسى بوده است . رسول خدا در اين باره ، خطاب به ابوذر مى فرمايد :
.يا أباذَرٍّ ! لا تَنظُر إلى صِغَرِ الخَطيئَةِ ، ولكِنِ انظُر إلى مَن عَصَيتَ . [١]
.اى ابوذر ! به كوچكى خطا نگاه نكن ؛ بلكه به آن كسى كه معصيت او را كرده اى ، بنگر .
.ايشان همچنين مى فرمايد : لاتَنظُروا إلى صِغَرِ الذَّنبِ ، ولكِنِ انظُروا إلى مَنِ اجتَرَأتُم . [٢]
.به خُردى گناه منگريد ؛ بلكه بنگريد كه نسبت به چه كسى گستاخى كرده ايد .
واقعيت نيز همين است . اگر شيشه اى شكسته شود ، مهمْ اين نيست كه با چه وسيله اى شكسته شده ؛ بلكه مهم اين است كه شكسته شده است . اگر سنگ بسيار بزرگى ، شيشه نوشابه اى را بشكند ، نمى گويند اشتباه بسيار بزرگى رُخ داده است و اگر شيئى گران قيمت (مثل يك اثر مهم تاريخى) به وسيله يك سنگ كوچك ، شكسته شود ، نمى گويند اشتباه كوچكى رخ داده است . شكسته شدن حرمت انسان نيز همين گونه است . شكستن حرمت همه انسان ها ، قبيح و نارواست ؛ امّا شكستن حرمت و قداست پيامبر خدا و اولياى او ، سنگين تر و فاجعه بارتر است و به همين جهت ، مجازات اين خلاف ها نيز متفاوت است . در اين جا به اين نگاه نمى شود كه حرمت ها با چه چيزى شكسته شده است ؛ بلكه به اين مى نگرند كه حرمت چه كسى شكسته شده است .
[١] الأمالى ، طوسى ، ص ٥٢٨ ؛ مكارم الأخلاق ، ص ٤٦٠ ؛ الفردوس ، ج ٥ ، ص ٢٨٣ (ح ٨١٩٤) .[٢] بحار الأنوار ، ج ٧٧ ، ص ١٦٨ .