كسى كه از قلعه امن حضور ديگران خارج شود و خلوت گزيند ، مثل رزمنده اى است كه سنگر خود را ترك كرده ، بدون سلاح ، در زمين مسطّح ، با دشمن قدرتمند خود رو به رو شده است و يا مى توان او را به گوسفندى تشبيه كرد كه از گله جدا شده است . گوسفند جدا شده از گله ، طعمه گرگ است و انسانِ جدا شده از جمع ديگران ، طعمه شيطان . بنا بر اين ، يكى از بهترين اقدامات ، پيشگيرى از به وجود آمدن موقعيت خلوت است و به همين جهت ، در روايات زيادى بر پرهيز از خلوت ، تأكيد شده است . [١] امام على عليه السلام ، در روايتى تصريح مى فرمايد كه يكى از چيزهايى كه مراعات آن ، مايه ايمنى از شيطان است ، خلوت نكردن با زن نامحرم است . [٢] گام بعدى اين است كه خلوت موجود را به جلوت تبديل كنيم . راه كار پيشين ، جلوگيرى از تبديل جلوت به خلوت بود و راه كار دوم ، تبديل خلوت به جلوت است . اگر به هر دليلى موقعيت خلوت پيش آيد ، بايد بلافاصله نسبت به تبديل خلوت به جلوت اقدام كرد . اين راه كار ، خود ، چند نوع است : يكى اين كه فرد ، بلافاصله محلّ خلوت را ترك كرده ، در جمع ديگران حضور يابد . امام باقر عليه السلام به كسى فرمود : «كجا منزل گُزيده اى ؟» . گفت : در فلان مكان . حضرت از وى پرسيد : «آيا كسى همراه تو هست ؟» . گفت : نه . به وى فرمود : «تنها نمان و از آن جا تغيير مكان ده ؛ زيرا وقتى انسان تنها باشد ، شيطان ، بيشترين جرئت را بر او پيدا مى كند» . [٣]

[١] ر. ك: بحار الأنوار ، ج ٨٠ ، ص ١٧٣ و ج ٧٢ ، ص ١٩٧؛ مستدرك الوسائل ، ج ١٤ ، ص ٢٦٥؛ الكافى ، ج ٨ ، ص٣٠٣؛ كنزالعمّال ، ج ١٦ ، ص ١٥٤ (ح ٤٤١٨٨).[٢] از امام على عليه السلام نقل شده است : «ثلاث من حفظهن كان معصوما من الشيطان الرجيم ومن كلّ بلية : من لم يخل بامرأة ليس يملك منها شيئا ، ولم يدخل على سلطان ، ولم يعن صاحب بدعة ببدعته ؛ سه چيز است كه اگر كسى مراعات كند از شر شيطانِ رانده شده و از هر آسيبى ايمن خواهد بود : با زن نامحرم خلوت نكند و با سلطان رابطه نداشته باشد و ياور بدعت گذاران نباشد» . (النوادر ، راوندى ، ص ١٢٠ ، ح ١٢٩ ؛ الجعفريات ، ص ٩٦ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٤ ، ص ١٩٧)[٣] الكافى ، ج ٦ ، ص ٥٣٤ و ٥٣٣ .