پژوهشي در فرهنگ حيا - پسنديده، عباس - الصفحة ٢١٠
.شرم خود را نگه دار . چه زشت است كه زنِ بااصالت و ديندار ، هر روز از همسر خود ، شكايت كند .
اين شكل از بى حيايى ، اختصاص به زن ندارد . زشتى آن ، در اصلِ شكايت كردن است و شكايت كردن ، از هر طرف كه باشد ، شرم آور است . فاش ساختن اسرار خانواده و افشاگرى عليه همسر ، چون موجب عمومى شدن مشكل مى گردد ، اوّلاً فشار روانى از سوى ديگران را نيز سبب مى شود كه خود ، موجب افزايش تنيدگى مى گردد و ثانيا ممكن است برطرف كردن آن را مشكل تر سازد و ثالثا آبروى طرف مقابل و بلكه آبروى زندگى زناشويى را به مخاطره انداخته ، خانواده را كم اعتبار مى سازد . حيا اقتضا مى كند كه بر اختلافات ، سرپوش گذاشته شود و اختلاف از ديگران ، پنهان داشته شود و به نحوى شايسته در درون خانواده حل گردد .
٨ . شرم بازگشت
گاهى ممكن است اختلافات همسران ، ريشه اى باشد و راهى جز طلاق وجود نداشته باشد . در صورت وقوع طلاق ، زن به نزد اقوام خود بازمى گردد . اين بازگشت ، چندان آسان نيست ؛ بازگشتى است همراه با تنيدگى شديد ، اندوه فراوان ، طعنه شنيدن از سوى بدخواهان و در نهايت ، بازگشتى همراه با شرم و حيا . اين مجموعه ، وضعيت روانى سختى را براى زن ، پيش مى آورد . آنچه به بحث ما مربوط مى شود ، «شرم بازگشت» است . زن از اين كه بايد به خانه اوّل خود برگردد ، سرافكنده است و از رو به رو شدن با والدين و برادران و خواهران و دوستان و اقوام و همسايگان ، شرمگين مى شود . همين امر ، ممكن است انزوا و گوشه گيرى را به وى تحميل كند ؛ هر چند شايد ، كوتاه مدّت باشد . همچنين ممكن است برخى از اين دسته زنان ، زندگىِ دور از ديگران را انتخاب كنند و از بازگشت به خانه پدرى و رو به رو شدن با كسانى كه آنها را مى شناسند ، خوددارى كنند .