پژوهشي در فرهنگ حيا - پسنديده، عباس - الصفحة ٧٧

عمومى اهل حجاز ، اين بوده كه در فضاى باز و بدون هيچ پوششى استحمام مى كردند و يا در حضور جمع ، عريان مى شدند . رسول خدا ، وقتى مى خواست اين عادت عمومى را تغيير دهد ، آنان را به اين واقعيت توجّه داد كه فرشتگان ، ناظر آنها هستند . ايشان در جايى فرمود :

.إنَّ اللّه َ يَنهاكُم عَنِ التَّعَرّي ؛ فَاستَحيوا مِنَ المَلائِكَةِ الَّذينَ مَعَكُمُ الكِرامِ الكاتِبينَ . [١]

.خداوند ، شما را از عريان شدن ، نهى كرده است . پس شرم كنيد از فرشتگانى كه همراه شما هستند ؛ همان گراميانى كه نويسنده اعمال اند .

در اين جا حضرت براى بازداشتن مردم از عريان شدن ، آنان را متوجّه حضور فرشتگان ساخته و به شرم كردن از آنها فرا خوانده است . همچنين هنگامى كه رسول خدا كسى را ديد كه در فضاى باز ، استحمام مى كند ، خطبه اى خواند و مردم را به فرشتگانى كه همراهشان هستند ، توجّه داد و از آنان خواست كه حرمت فرشتگان را نگه داشته ، با استحمام پنهانى آنان را تكريم كنند . [٢] همچنين ، ابراهيم كَرْخى نقل مى كند كه امام صادق عليه السلام به شخص بيهوده كارى از مردم مدينه فرمود :

.وَاعلَم أنَّ مَعَكَ مَلَكا كَريما مُوَكَّلاً بِكَ يَحفَظُ عَلَيكَ ما تَفعَلُ ، ويَطَّلِعُ عَلى سِرِّكَ الَّذى تُخفيهِ مِنَ النّاسِ ، فَاستَحيِ . [٣]

.بدان كه همراه تو فرشته اى گرامى است كه بر تو گماشته شده تا آنچه را انجام مى دهى ، ثبت كند و بر سرّى هم كه از مردم پنهان مى دارى ، آگاه است . پس شرم كن .

همه اينها نشان از جايگاه فرشتگان ناظر و نقش آنها در بازدارندگى مردم از