پژوهشي در فرهنگ حيا - پسنديده، عباس - الصفحة ٣٤٦
پنهانى انجام دهند و اگر ناخواسته آشكار شود و مورد سؤال قرار گيرند ، انكار مى كنند . پنهان سازى و انكار ، از نشانه هاى حياست ؛ امّا افراد بى حيا ، سعى در پنهان سازى نكرده ، آشكارا اقدام به خطا مى كنند . [١] گاهى ممكن است ناخواسته ، خطاكارى افراد ، ناپيدا باشد . مثلاً شب هنگام ، انجام شده باشد و ديگران از آن ، بى خبر باشند . در چنين مواقعى ، برخى آنچه را پنهانى انجام شده ، براى ديگران بازگو مى كنند و بدين وسيله ، پرده ها را مى درند . اين نيز از ويژگى هاى بى حيايى است . روزى رسول خدا فرمود : «اهل تجاهر ، از بدترينِ مردم اند» . پرسيدند : اهل تجاهر چه كسانى اند ؟ رسول خدا پاسخ داد :
.الَّذي يُذنِبُ الذَّنبَ بِاللَّيلِ فَيَستُرُهُ اللّه ُ عَلَيهِ فَيُصبِحُ فَيُحَدِّثُ بِهِ النّاسِ ، فَيَقولُ : فَعَلتُ البارِحَةَ كَذا وكَذا ، فَيُهتَكُ سِترُ اللّه ِ عَنهُ . [٢]
.اهل تجاهر ، كسى است كه شب ، گناه مى كند و خداوند ، آن را مى پوشاند ؛ ولى او صبحْ هنگام ، آن را براى مردم ، بازگو كرده ، مى گويد : «شب گذشته ، فلان كار و فلان كار را انجام دادم» و در نتيجه ، به دست خود ، پرده خدا را از روى خود مى درَد .
.در روايت ديگرى از آن حضرت آمده است : كُلُّ أُمّتي مُعافىً إلا المُجاهِرينَ ، و إنَّ مِنَ المُجاهَرَةِ أن يَعمَلَ الرَّجُلُ بِاللَّيلِ عَمَلاً ثُمَّ يُصبِحُ وقَد سَتَرَهُ اللّه ُ ، فَيَقولُ : يا فُلانُ ! عَمِلتُ البارِحَةَ كَذا وكَذا ، وقَد باتَ يَستُرُهُ رَبُّهُ ويُصبِحُ يَكشِفُ سِترَ اللّه ِ عَنهُ . [٣]
.همه امّت من بخشيده مى شوند ، مگر اهل تجاهر ، و از اقسام تجاهر ، اين است
[١] امام على عليه السلام فرموده است : «المعلن بالمعصية مجاهر ؛ كسى كه گناه را علنى انجام دهد ، اهل تجاهر است» (غررالحكم ودررالكلم ، ٥٢٥) .[٢] حلية الأولياء ، ج ٢ ، ص ١٩٧ .[٣] صحيح البخارى ، ج ٥ ، ص ٢٢٥٤ (ح ٥٧٢١) ؛ صحيح مسلم ، ج ٨ ، ص ٢٢٤ ؛ كنزالعمّال ، ج ٤ ، ص ٢٣٩ (ح ١٠٣٣٨) .