پژوهشي در فرهنگ حيا - پسنديده، عباس - الصفحة ٣٤٣
افراد عادى شايد مرتكب فعل قبيح شوند ؛ امّا معمولاً از انجام دادن آن ، اظهار رضايت نمى كنند . رضايت از كار ناشايست ، ويژه افراد بى حياست . اينان ، نه تنها از آنچه كرده اند و مى كنند ، متأثّر و شرمنده نمى شوند ، بلكه نسبت به آن ، راضى اند . به همين جهت ، در احاديث ، رضايت از گناه ، بزرگ تر از خودِ گناه دانسته شده است . [١] ممكن است يك رفتار زشت ، در اثر بى توجّهى و غفلت و لغزش شخص صورت گيرد ؛ امّا رضايت از آن ، نشانه بى اهمّيت بودن آن كار نزد وى است .
٤ . خرسند بودن
ويژگى ديگر افراد بى حيا ، خرسند بودن آنان از انجام دادن كار ناشايست است . افراد بى حيا ، نه تنها از كارى كه انجام مى دهند ، ناراحت نيستند ، بلكه از انجام دادن آن ، خرسندند . خرسندى از انجام دادن فعل قبيح ، ويژگى افراد بى حياست . انجام دادن گناه ، زشت است و خرسند بودن از آن ، زشت تر . اگر كسى مرتكب خطا شود ، ولى از آن خرسند نباشد ، شايد بى حيا نباشد ؛ امّا كسى كه مرتكب خطا مى شود و از آنچه انجام داده ، خرسند نيز است ، اين نشانه بى حيايى اوست . ارتكاب قبيح همراه با شرمسارى ، بهتر از خرسندى از ارتكاب آن است . در بخشى از روايات معصومان عليهم السلامبه مسئله خرسندى از گناه ، پرداخته شده و اين امر ، مورد نهى قرار گرفته است . [٢]
[١] امام سجاد عليه السلام مى فرمايد : «إيّاك والرضا بالذنب ؛ فإنّه أعظم من ركوبه ؛ بپرهيز از خرسندشدن به گناه ؛ چرا كه اين كار ، بزرگتر از انجام دادن گناه است» . (أعلام الدين ، ص ٢٩٩ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٨ ، ص ١٦١)[٢] امام على عليه السلام مى فرمايد : «التبجّح بالمعاصى أقبح من ركوبها ؛ خرسندى از گناه ، زشت تر از انجام دادن گناه است» (غررالحكم ودررالكلم : ح ٢٠٤٥) . همچنين آن حضرت فرموده است : «لا وزر أعظم من التبجّح بالفجور ؛ هيچ گناهى بزرگ تر از خرسندى از بدكارى نيست» (غررالحكم ودررالكلم ، ح ١٠٧٦٢) . نيز مى فرمايد : «لايفلح من يتبجَّح بالرذائل ؛ كسى كه از رذايلْ خرسند گردد ، رستگار نمى شود» (غررالحكم ودررالكلم ، ح ١٠٧٠٥) .