پژوهشي در فرهنگ حيا - پسنديده، عباس - الصفحة ٣٢٩
.إذا هِبتَ أمرا فَقَع فيهِ . [١]
.هر گاه از چيزى ترسيدى ، خود را در آن بيفكن .
٢ . آشنا كردن فرد با منافع كارى كه از آن شرم مى كند و محروميت هايى كه كم رويى در پى دارد ، مى تواند او را نسبت به ترك كم رويى تشويق كند . اگر فرد كم رو بداند چه منافعى را از دست مى دهد و چه محروميت هايى را براى خود به ارمغان مى آورد ، به احتمال زياد ، دست از آن مى كشد . به همين جهت ، رسول خدا ، برخى از امورى را كه مورد كم رويى قرار مى گيرند ، به نان خوردنْ تشبيه مى نمايَد و بدين صورت ، اهمّيت آن را بيان مى كند . [٢] يا وقتى على عليه السلاممى خواهد بگويد كه از دانستن آنچه نمى دانيد ، شرم نكنيد ، به ارزش علم و نقش آن در شخصيت و منزلت انسان ، اشاره مى كند و مى فرمايد :
.فَإِنَّ قيمَةَ كُلِّ امرِىً?مايَعلَمُ . [٣]
.زيرا ارزش هر كس به آن چيزى است كه مى داند .
٣ . كمك كردن به فرد كم رو مى تواند از شرم او بكاهد . مثلاً كسى كه تازه ، وارد جمعى ناآشنا شده ، نوعى هراس و اضطراب دارد و ممكن است دچار كم رويى گردد . حال اگر كسانى كه در جلسه حاضر هستند ، باب گفتگو را باز كنند و او را به سخن بگيرند ، كم كم ، هراس او به اُنس تبديل مى شود و كم رويى وى برطرف مى گردد . به همين جهت ، حضرت على عليه السلاممى فرمايد :
.لِكُلِّ داخِلٍ دَهشَةٌ ؛ فَابدَؤُوا بِالسَّلامِ . [٤]
.هر وارد شونده اى سرگشته است . پس شما (حاضران) ، آغاز به سلام كنيد .
[١] نهج البلاغه ، حكمت ١٧٥ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧١ ، ص ٣٦٢ .[٢] «لايستحى الشيخ أن يتعلّم العلم ، كما لايستحيى أن يأكل الخبز ؛ سالخورد نبايد از آموختنْ شرم كند ، همان گونه كه از خوردن نان ، شرم نمى كند» . (الفردوس ، ج ٥ ، ص ٧٣ ، ح ٧٤٩٤)[٣] غررالحكم ودررالكلم ، ح ٢٧٨٧ .[٤] همان ، ح ٧٣١٤ .