پژوهشي در فرهنگ حيا - پسنديده، عباس - الصفحة ٣٢٢
امام صادق عليه السلامدر بيان حدّ كبر ، به مسئله پوشش اشاره كرده و فرموده است :
.الرَّجُلُ يَنظُرُ إلى نَفسِهِ إذا لَبِسَ الثَّوبَ الحَسَنَ يَشتَهي أن يُرى عَلَيهِ . [١]
.تكبّر ، آن است كه وقتى كسى لباس خوبى پوشيد ، به خود نگاه كند و دوست داشته باشد كه با آن ديده شود .
.رسول خدا در اين باره فرموده است : مَن لَبِسَ ثَوبا يُباهي بِهِ يَراهُ النّاسُ ، لَم يَنظُرِ اللّه ُ إلَيهِ حَتّى يَنزَعَهُ . [٢]
.هر كه لباسى فاخر بپوشد تا مردم به او نگاه كنند ، خداوند به وى نمى نگرد تا زمانى كه آن جامه را از تن بيرون بياورد .
بنا بر اين ، اين كار را نمى توان يك ارزش دانست ؛ بلكه كارى است ضدّ ارزشى و لذا نبايد موضوع حيا قرار گيرد و اگر قرار گرفت ، حياى منفىِ ناشى از تكبّر خواهد بود . به همين جهت ، مردان الهى از پوشيدن لباس هاى ساده و معمولى شرم نمى كردند . رسول خدا ، كفش و لباس وصله دار مى پوشيد . [٣] حضرت عيسى عليه السلاملباس خشن بر تن مى كرد [٤] و حضرت على عليه السلام ، حتّى در دوران خلافتش از جامه كرباسى درشت و وصله شده استفاده مى كرد و خطبه مى خواند [٥] و حتّى دو لباس نداشت كه هنگام شستن يكى ، ديگرى را بپوشد و لذا روزى با پيراهن خيس ، خطبه مى خواند و پيراهن خود را هنگام خطبه حركت مى داد تا خشك گردد . [٦] ساده بودن ، خشن بودن و كم بودن تعداد لباس ها مايه ننگ و عار نيست . ٩ . افراد متكبّر ، اگر بنا باشد كمكى به ديگران نمايند ، سعى مى كنند آن كمك ،
[١] مكارم الأخلاق ، ص ١١٣ ؛ بحارالأنوار ، ج ٧٩ ، ص ٣١٢ .[٢] تاريخ دمشق ، ج ٣٤ ، ص ٩٨ ؛ كنزالعمّال ، ح ٤١٢٠٣ و نيز ، ح ٤١٢٠٠ .[٣] ر .ك : نهج البلاغه ، خطبه ١٦٠ ؛ الأمالى ، طوسى ، ص ٥٣١ (ح ١١٦٢) .[٤] ر . ك : نهج البلاغه ، خطبه ١٩٢ .[٥] ر . ك : بحارالأنوار ، ج ٧٩ ، ص ٣١٢ ـ ٣١٤ .[٦] الغارات ، ج ١ ، ص ٩٨ . نيز ، ر . ك : موسوعة الإمام على بن أبي طالب ، ج ١ ، ص ٢٩٢ (ح ٢٨٧) .