پژوهشي در فرهنگ حيا - پسنديده، عباس - الصفحة ٣٠٨

.لايَستَحِيَنَّ أحَدٌ إذا لَم يَعلَمِ الشَّيءَ أن يَتَعَلَّمَهُ . [١]

.كسى كه چيزى را نمى داند ، از آموختن آن شرم نكند .

دانش ، ملاك ارزش انسان است و آنچه ملاك ارزش انسان است ، مايه شرم او نخواهد بود و نبايد از به دست آوردن آن ، خجالت كشيد . امام على عليه السلامبا اشاره به جايگاه دانش در ارزشمندى انسان مى فرمايد :

.ألا لايَستَحيِيَنَّ مَن لايَعلَمُ أن يَتَعَلَّمَ ؛ فَإِنَّ قيمَةَ كُلِّ امرِىً?ما يَعلَمُ . [٢]

.آگاه باشيد كسى كه چيزى را نمى داند ، نبايد از فرا گرفتن آن شرم كند ؛ زيرا ارزش هر انسانى [ به ]دانش اوست .

از آن جا كه دانش ، ملاك ارزش انسان است ، هرگز مايه شرمسارى نيست . آنچه موجب كم رويى مى گردد ، آموختن است . از آن جا كه آموختن ، همراه با نوعى فروتنى است ، برخى افراد ، آن را مايه خجالت مى دانند . اين امر ، در ميان افردى كه سن وسالى از آنان گذشته ، از فراوانى بيشترى برخوردار است . افراد سالخورده ، از اعتبار و احترام بيشترى نزد مردم برخوردارند و همين ، سبب مى گردد كه فرايند آموختن ، نزد آنان ، قبيح جلوه كند و آن را موجب تحقير و توهين به خود دانسته ، از آن دست بكشند . رسول خدا با در نظر گرفتن اين حقيقت ، مى فرمايد :

.لايَستَحيِ الشَّيخُ أن يَتَعَلَّمَ العِلمَ كَما لايَستَحي أن يَأكُلَ الخُبزَ . [٣]

.شخص سالخورده از آموختن دانش شرم نكند ، همان گونه كه از خوردن نان ، شرم نمى كند .

گذشته از سالخوردگى و كهن سالى ، يكى ديگر از امورى كه موجب كم رويى در دانش آموزى مى گردد ، اشتهار به دانش است . براى كسى كه به عنوان