گاهى حيا به عنوان كم رويى معرّفى مى شود و بار ضدّ ارزشى كم رويى بر آن حمل مى گردد و حتّى ممكن است فرد را نسبت به رفتارى كه ناشى از حيا و نه كم رويى است ، متنفّر سازد . مثلاً ممكن است به دختر جوانى كه از ارتباط با جنس مخالف ، خوددارى مى كند ، برچسب كم رويى زده شود ، حال آن كه اين رفتار ، ناشى از حياست ، نه كم رويى . به نظر مى رسد كه اين امر در صدر اسلام نيز وجود داشته است . با ظهور اسلام و مطرح شدن حيا ، برخى افراد ، رفتارهاى حيامند ديگران را حمل بر كم رويى مى كردند . روزى گروهى نزد رسول خدا آمدند و گفتند : كم رويى ، فلانى را فاسد كرده است . آنان ، تصوّر مى كردند رفتار او ناشى از كم رويى است و كم رويى نيز مايه فساد است . به همين جهت ، از رسول خدا چاره جويى كردند . رسول خدا ، متوجّه اشتباه آنان شد و به آنان متذكّر شد كه اين ، حياست و حيا از آموزه هاى اسلام است و بى حيايى ، از پستى انسان است . [١] در روايت ديگرى آمده كه حضرت به آنان فرمود : حيا ، كسى را فاسد نمى كند . اگر مى گفتيد حيا او را اصلاح كرده ، درست گفته بوديد . [٢]

[١] «جاء قوم إلى نبى اللّه صلى الله عليه و آله بصاحبهم فقالوا : يا نبى اللّه ! إنّ صاحبنا هذا قد أفسده الحياء ! فقال النبى صلى الله عليه و آله : إنّ الحياء من شرايع الاسلام وإنّ البذاء من لؤم المرء ؛ گروهى همراه با كسى خدمت پيامبر رسيده و گفتند : اى پيامبر خدا ! حيا ، اين همراه ما را فاسد كرده است ! پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود : حيا از آيين اسلام است و بى حيايى از پستى فرد است». (المعجم الكبير ، ج١٠ ، ص ٢١٤ ، ح ١٠٥٠٦ ؛ بحار الأنوار ، ج٧١، ص٣٢٩)[٢] «قالوا : يا رسول اللّه ! إن حارثة بن النعمان أفسده الحياء ! فقال رسول اللّه صلى الله عليه و آله : لايفسد الحياء ولكن لو قلتم أصلحه الحياء لصدقتم ؛ گفتند : اى رسول خدا ! حيا حارثة بن نعمان را تباه كرده ! رسول خدا فرمود : حيا ، تباه نمى سازد ؛ و اگر مى گفتيد حيا او را اصلاح كرده ، هر آينه راست گفته بوديد» . (مكارم الأخلاق ، ابن ابى الدنيا ، ص ٣٦ ، ح ٧٨ ؛ كنزالعمّال ، ج ٣ ، ص ١٢٧ ، ح ٥٧٩٩)